|
ÖZET: Peşin tahsil edilen kira gelirlerinin, gelecekteki aylara ve yıllara ait gelir hesaplarında uygun bir şekilde izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin tamamını 380 ve 480 numaralı hesaplarda kaydetmemiştir. Yönetmelik, peşin tahsil edilen gelirlerin, ilgili dönemlerde doğru hesaplarda izlenmesini zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, idarenin bazı kira gelirlerini 380 numaralı Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına kaydettiği, ancak 2024 yılı içerisinde peşin tahsil edilen tüm kira gelirleri için bu hesapların kullanılmadığı belirlenmiştir. Kamu İdaresi, 2024 yılı için düzeltme kayıtları yapıldığını belirtse de, kira sözleşmeleri ile muhasebe kayıtları arasında tam bir uyum sağlanamadığı görülmüştür. Bu durum, gelecek dönem gelirlerinin mevcut dönemin geliri gibi görünmesine ve mali tabloların yanıltıcı olmasına yol açmaktadır. Sonuç olarak, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde tanımlanan dönemsellik ilkesine uygun olarak 380 ve 480 numaralı hesaplarda izlenmesi gerekmektedir. Dönem ayırıcı hesapların kullanılmaması, kamu idaresinin mali tablolarında doğru bilgi sunumunu engellemektedir. |
BULGU: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Gelecek Aylara ve Yıllara Ait Gelirler Hesaplarında Takip Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarece peşin tahsil edilen kira gelirlerinin gelecek aylara ve yıllara ait gelirler hesaplarına kaydedilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 286 ve 287’nci maddelerinde 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı, peşin tahsil edilen gelirlerin ilgili oldukları ay sonlarında tahakkuk ettirilmek üzere 380 numaralı hesapta izleneceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 335 ve 336’ncı maddelerinde de 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının dönem içinde tahsil edilen ancak gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı, peşin tahsil edilen gelirlerden takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin, ilgili oldukları yılda tahakkuk ettirilmek üzere 480 numaralı hesapta izleneceği belirtilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik hükümleri ve muhasebenin temel ilkelerinden dönemsellik ilkesi gereği peşin tahsil edilmiş gelirlerden gelecek aylara ait olan kısımlar 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler ise 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmelidir.
Yapılan incelemede, idarenin peşin olarak tahsil ettiği kira gelirlerinin bir kısmını 380 numaralı Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına kaydettiği ancak 2024 yılı içerisinde peşin olarak tahsil edilen kira gelirlerinin tamamı için dönemine göre 380 ve 480 numaralı dönem ayırıcı hesapları kullanmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, 2024 yılı için düzeltme kayıtlarının yapıldığı, 2025 yılında ise Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine göre işlemlerin gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Ancak, 2024 yılı için yapılan düzeltme kayıtları incelendiğinde, her ne kadar hatanın bir kısmı kamu idaresince düzeltilmiş olsa da kiraya verilen taşınmazların kira sözleşmelerinde belirtilen kira tutarları ile muhasebe kayıtlarının tam olarak birbirine uygun olmadığı görülmektedir.
İdarece peşin tahsil edilen kira gelirlerinin gelecek aylara ve yıllara ait gelirler hesaplarına kaydedilmeden doğrudan gelir kaydedilmesi; gelecek dönemlere ait gelirlerin bu dönemin geliriymiş gibi görünmesine, faaliyet sonuçları tablosu bakiyelerinin fazla görünmesine, bilançoda da 380 ve 480 numaralı hesap bakiyelerinin eksik görünmesine sebep olmaktadır.
Sonuç olarak, İdarenin peşin tahsil edilen kira gelirlerinin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde tanımlanan dönemsellik kavramı gereğince 380 ve 480 numaralı dönem ayırıcı hesaplarda izlenmesi gerekmektedir. Peşin tahsil edilen kira gelirlerinde, dönem ayırıcı hesapların kullanılmaması Kamu İdaresi mali tablolarında 380 ve 480 numaralı hesap bakiyelerinin doğru bilgi sunmamasına sebep olmaktadır.