|
ÖZET: Peşin tahsil edilen kira gelirlerinin muhasebe hesaplarında dönemsellik ilkesine uygun olarak izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı taşınmazların yıllık kira bedelleri peşin olarak tahsil edilmesine rağmen, bu tutarların tamamı tahsilat tarihi itibarıyla yalnızca 600-Gelirler Hesabı’na kaydedilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, peşin tahsil edilen gelirlerin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Yönetmelik uyarınca, peşin tahsil edilen gelirlerin içinde bulunulan döneme ait kısmı 600-Gelirler Hesabı’na, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmı 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na, takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler ise 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’na kaydedilmelidir. Ancak yapılan incelemelerde, kiraya verilen taşınmazların kira bedellerinin peşin tahsil edilmesine rağmen, 380 ve 480 hesaplarına herhangi bir kayıt yapılmadığı ortaya çıkmıştır. Kamu İdaresi, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin muhasebeleştirilmesinin dönemsellik ilkesine uygun olarak sağlanacağını belirtmiştir. Bu doğrultuda, peşin tahsil edilen gelirlerin doğru hesaplara kaydedilmesi ve yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Muhasebe Hesaplarında Dönemsellik İlkesine Uygun Olarak İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarece kiraya verilen bazı taşınmazların yıllık kira bedellerinin sözleşmesi gereği peşin tahsil edildiği ancak tahsil edilen tutarların tamamının tahsilat tarihi itibariyle 600-Gelirler Hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı” başlıklı 286’ıncı maddesinde hesabın, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı, 288’inci maddesinde, peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600-Gelirler Hesabı’na, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmının bu hesaba, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’na alacak; tahsil edilen tutarın tamamının 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabı’na alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabı’na borç, ayrıca 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’nda kayıtlı olan tutarlardan ilgili oldukları ay sonlarında gelir olarak tahakkuk ettirilenlerin ise bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabı’na alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
Söz konusu Yönetmelik’in 335’inci maddesinde ise 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nın, dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dahil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 337’nci maddesine göre de, peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600-Gelirler Hesabı’na, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak; tahsil edilen tutarın tamamının 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan tahsil edilen tutarın tamamının 800-Bütçe Gelirleri Hesabı’na alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabı’na borç, 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nda kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların dönem sonunda bu hesaba borç, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, kiraya verilen taşınmazların kira bedellerinin, sözleşmesi gereği yıllık (12 aylık) peşin tahsil edildiği; peşin tahsil edilen tutarın tahsil edilen bu tutarın tamamının tahsilat tarihi itibariyle 600-Gelirler Hesabı’na kaydedildiği, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na ve 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’na herhangi bir kayıt yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi peşin tahsil edilen kira gelirlerinin dönemsellik ilkesine uygun olarak muhasebeleştirilmesinin sağlanacağını bildirmiştir.
Peşin tahsil edilen kira gelirlerinin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600-Gelirler Hesabı’na, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’na alacak, 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların dönem sonunda bu hesaba borç, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na alacak kaydedilmesi gerekmektedir.