|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin kiraya verdiği taşınmazların yıllık kira gelirlerinin, dönem ayırıcı hesaplar kullanılmadan doğrudan gelir hesaplarında izlendiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, peşin tahsil edilen gelirlerin doğru hesaplarda muhasebeleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, belediye tarafından 3 yıl süreyle kiraya verilen iki taşınmazın gelirleri, bu hesaplar kullanılmadan kaydedilmiştir. Bu durum, dönemsellik ilkesine aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmiştir.
Peşin tahsil edilen kira gelirlerinin, gelecek aylara ait gelirlerin de aynı dönemde gelir hesaplarında izlenmesi, belediyenin mali tablolarında eksik raporlamalara yol açmıştır. Özellikle, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı toplamında 33.545,84 TL’lik bir eksiklik gözlemlenmiştir. Bu durum, geçmiş dönemlerde tahsil edilen gelirlerin hatalı bir şekilde raporlanmasına neden olmuş ve mali tabloların güvenilirliğini zedelemiştir. Belediyenin muhasebe kayıtlarında dönemsellik ilkesine uyulmaması, gelir ve giderlerin doğru bir şekilde değerlendirilmesini engellemektedir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen dönemsellik ilkesi gereği, kamu idarelerinin faaliyet sonuçlarının her dönem için bağımsız olarak raporlanması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu nedenle, belediyenin muhasebe uygulamalarını gözden geçirerek, ilgili hesapları doğru bir şekilde kullanması önem arz etmektedir. |
BULGU: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Tahsilatında Dönem Ayırıcı Hesapların Kullanılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından kiraya verilmiş olan taşınmazların yıllık kira bedellerinin tamamının dönem ayırıcı hesaplar kullanılmadan doğrudan gelir hesaplarında izlendiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabını açıklayan 286’ncı maddesinde; dönem içinde ortaya çıkan ancak gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin bu hesap içerisinde kullanılacağı, söz konusu Yönetmelik’in 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabını açıklayan 335’inci maddesinde ise dönem içerisinde tahsil edilen ancak gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek gelirlerin izlenmesinde ise bu hesabın kullanılacağı belirtilmiştir.
Belediye tarafından 3 yıl süre ile kiraya verilen ve bedeli peşin tahsil edilen 2 adet taşınmaz kiralamasına ait gelirlerin muhasebeleştirilmesinde 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının kullanılmadığı, söz konusu gelirlerin doğrudan gelir hesaplarında izlenmesi neticesinde dönemsellik kavramına aykırı hareket edildiği tespit edilmiştir.
Aşağıdaki tabloda belediye tarafından bedeli peşin tahsil edilen ve 2022 yılı itibariyle kiralama sözleşmesi devam eden kiralamaların listesine yer verilmiştir.
Tablo 9: Bedeli Peşin Tahsil Edilen Kiralamalar Listesi
| Sıra No | Kiralama Süresi | Kira Başlangıcı | Kira Bitişi | Tahsil Edilen Kira Bedeli (TL) |
Tahsil Edilen KDV (TL) |
| 1 | 3 Yıl | 31.12.2020 | 31.12.2023 | 45.150,00 | 8.127,00 |
| 2 | 3 Yıl | 26.11.2021 | 26.10.2024 | 59.250,00 | 10.665,00 |
Tahsil edilen kira gelirlerinin dönem ayırıcı hesaplar kullanılmadan, bir sonraki döneme ait gelirlerin de tahsil edildiği ayda gelir hesaplarında izlenmesi belediyenin mali tablolarında 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesaplarının 33.545,84 TL eksik görünmesine ayrıca sonraki dönemlerin gelirlerinin geçmiş dönemde 600 Gelirler Hesabında izlenmesi neticesinde faaliyet sonuçlarının hatalı raporlanmasına neden olmuştur.
Belediyenin muhasebe kayıtlarında dönemsellik ilkesine riayet etmemesi belediyeye ait gelir ve giderlerin ilgili olduğu hesap yılı içerisinde değerlendirilememesine neden olmakta; dolayısıyla kurumun mali tabloları belirli bir tarihteki mali durumu gerçeğe uygun olarak yansıtmamaktadır.
Belediyenin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde, kamu idarelerinin faaliyetlerinin, belirli dönemlerde raporlanması ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması gerektiğini ifade eden dönemsellik ilkesine uygun olarak muhasebe kayıtlarını gerçekleştirmesi gerekmektedir.