|
ÖZET: Peşin tahsil edilen kira gelirlerinin, vadesine göre doğru muhasebe hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’si tarafından bir yıl veya daha uzun süreyle kiraya verilen taşınmazlardan elde edilen peşin kira gelirleri, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı veya 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nda kaydedilmemektedir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Dönemsellik” ilkesi gereği, kamu idarelerinin faaliyet sonuçları belirli dönemlerde bağımsız olarak raporlanmalıdır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, peşin tahsil edilen gelirlerin hangi hesaplarda izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Yapılan incelemelerde, kiraya verilen taşınmazlar için toplam 321.256,16 TL tutarında peşin tahsilatın, uygun hesaplar kullanılmadan doğrudan gelir kaydedildiği görülmüştür. Kamu idaresi, bu bulguyu kabul ederek gerekli düzeltme işlemlerine başlanıldığını bildirmiştir. Sonuç olarak, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin, ilgili dönemlere uygun şekilde 380 veya 480 numaralı hesaplarda izlenmesi, dönemsellik ilkesinin gereğidir. Bu durum, kamu idarelerinin mali raporlamalarının doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Vadesine Göre Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından bir yıl veya daha uzun süreyle kiraya verilen taşınmazlara ilişkin kira gelirlerinden peşin tahsil edilenler vadesine göre 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı veya 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nda izlenmemektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde tanımlanan “Dönemsellik” kavramına göre, kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “380 Gelecek aylara ait gelirler hesabı” başlıklı 287’nci maddesine göre gelecek aylara ait olarak peşin tahsil edilen gelirlerin, ilgili oldukları ay sonlarında tahakkuk ettirilmek üzere, 380 numaralı hesapta izlenmesi gerekmektedir.
Aynı Yönetmelik’in 288’inci maddesinde, peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600 Gelirler Hesabı’na, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmının 380 numaralı hesaba, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’na alacak, tahsil edilen tutarın tamamının ilgili hesaplara borç kaydedileceği; 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nda kayıtlı tutarlardan içinde bulunulan yılı takip eden yılda gelirler hesabına aktarılması gerekenlerin dönem sonunda 380 numaralı hesaba alacak, 480 numaralı hesaba borç kaydedileceği belirtilmektedir.
Anılan mevzuat hükümlerine göre peşin tahsil edilen gelirlerin ilgili dönemlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarında izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede kiraya verilen bazı taşınmazlara ilişkin bir ayı aşan toplam 321.256,16 TL’nin peşin tahsil edildiği, tahsil edilen tutarların 380 veya 480 numaralı hesaplar kullanılmaksızın doğrudan gelir kaydedildiği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında; bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, dönemsellik ilkesi gereği kira gelirlerinden peşin tahsil edilenlerinin vadesine göre 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı veya 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.