|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyenin peşin tahsil edilen kira gelirlerini muhasebeleştirirken 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nı kullanmadığını ortaya koymuştur. Bu gelirlerin tamamı cari yılın geliri olarak kaydedilmiş, bu durum ise dönemsellik ilkesine aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, peşin tahsil edilen gelirlerin hangi hesaplarda izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Belediye tarafından kiraya verilen taşınmazların gelirleri, ilgili hesaplar yerine doğrudan gelir hesaplarında izlenmiş, bu da mali tabloların eksik görünmesine yol açmıştır. Özellikle, 2022 yılı itibarıyla kiralama sözleşmesi devam eden taşınmazlar için tahsil edilen kira gelirlerinin dönem ayırıcı hesaplar kullanılmadan kaydedilmesi, geçmiş dönem gelirlerinin hatalı raporlanmasına neden olmuştur. Bu durum, belediyenin mali durumunu gerçeğe uygun bir şekilde yansıtamamaktadır. Belediyenin muhasebe kayıtlarının, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen dönemsellik ilkesine uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir. Bu ilke, kamu idarelerinin faaliyet sonuçlarının belirli dönemlerde bağımsız olarak raporlanmasını ve değerlendirilmesini sağlamaktadır. Dolayısıyla, belediyenin mali tablolarının doğruluğu ve güvenilirliği açısından bu ilkeye uyulması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Vadesine Göre Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında İzlenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye tarafından peşin olarak tahsil edilen kira gelirlerinin, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmeyerek tamamının cari yılın geliri olarak kaydedildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabını açıklayan 286’ncı maddesinde; dönem içinde ortaya çıkan ancak gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin bu hesap içerisinde kullanılacağı, söz konusu Yönetmelik’in 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabını açıklayan 335’inci maddesinde ise dönem içerisinde tahsil edilen ancak gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek gelirlerin izlenmesinde ise bu hesabın kullanılacağı belirtilmiştir.
Belediye tarafından kiraya verilen ve bedeli peşin tahsil edilen 3 adet taşınmaz kiralamasına ait gelirlerin muhasebeleştirilmesinde 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının kullanılmadığı, söz konusu gelirlerin doğrudan gelir hesaplarında izlenmesi neticesinde dönemsellik kavramına aykırı hareket edildiği tespit edilmiştir.
Aşağıdaki tabloda belediye tarafından bedeli peşin tahsil edilen ve 2022 yılı itibariyle kiralama sözleşmesi devam eden kiralamaların listesine yer verilmiştir.
Tablo 8: Bedeli Peşin Tahsil Edilen Kiralamalar Listesi
| Sıra No | Kira Başlangıcı | Kira Bitişi | Tahsil Edilen Kira Bedeli (TL) |
Makbuz tarihi |
| 1 | 01.06.2021 | 01.06.2022 | 15.205,17 | 07.06.2021 |
| 2 | 01.06.2021 | 01.06.2022 | 23.107,02 | 07.06.2021 |
| 3 | 17.02.2021 | 17.02.2024 | 33.600,00 | 02.03.2021 |
Tahsil edilen kira gelirlerinin dönem ayırıcı hesaplar kullanılmadan, bir sonraki döneme ait gelirlerin de tahsil edildiği ayda gelir hesaplarında izlenmesi belediyenin mali tablolarında 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesaplarının eksik görünmesine ayrıca sonraki dönemlerin gelirlerinin geçmiş dönemde 600 Gelirler Hesabında izlenmesi neticesinde faaliyet sonuçlarının hatalı raporlanmasına neden olmuştur.
Belediyenin muhasebe kayıtlarında dönemsellik ilkesine riayet etmemesi belediyeye ait gelir ve giderlerin ilgili olduğu hesap yılı içerisinde değerlendirilememesine neden olmakta; dolayısıyla kurumun mali tabloları belirli bir tarihteki mali durumu gerçeğe uygun olarak yansıtmamaktadır.
Belediyenin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde, kamu idarelerinin faaliyetlerinin, belirli dönemlerde raporlanması ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması gerektiğini ifade eden dönemsellik ilkesine uygun olarak muhasebe kayıtlarını gerçekleştirmesi gerekmektedir.