|
ÖZET: Uzaktan Sayaç Okuma Sistemi (USOS) Projesi, 2016 yılında başlatılmış ve 2020 yılı itibarıyla askıya alınmıştır. Bu proje, yeni nesil su sayaçlarının uzaktan kontrol edilmesi ve tüketim verilerinin toplanması amacıyla pilot bir bölgede uygulanmak üzere tasarlanmıştır. Ancak, 2020 yılı saha raporunda, LoraWan teknolojisinin beklenen verimi sağlamadığı ve NB-IoT teknolojisinin ise bazı regülasyonlara tabi olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, projenin sürdürülebilirliğini olumsuz etkilemiş ve sürecin durdurulmasına neden olmuştur.
Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu kaynaklarının etkin kullanımını zorunlu kılarken, içme suyu sistemlerindeki kayıpların kontrolü ve faturalandırılması ile ilgili çeşitli düzenlemeler de mevcuttur. İdare, USOS projesi kapsamında 798 adet Lora bağlantılı su sayacı ve 45 adet NB-IoT sayaç kullanmış, ancak teknolojik zorluklar ve regülasyonlara uyum sağlama konusundaki sıkıntılar nedeniyle projenin ilerleyişi duraksamıştır. Gelecekte benzer projelerin başarıya ulaşabilmesi için, idarenin daha etkili stratejiler geliştirmesi ve teknoloji seçiminde daha dikkatli olması gerekmektedir. Uzaktan sayaç okuma sistemleri, su kaynaklarının verimli kullanımını destekleyerek, su kayıplarını azaltma ve faturalandırma süreçlerini optimize etme potansiyeline sahiptir. Bu nedenle, idarenin teknolojik altyapısını güçlendirerek ve regülasyonlara uyum sağlayarak projeyi sürdürülebilir hale getirmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Pilot Bölge Olarak Başlatılan Uzaktan Sayaç Okuma Sistemi (USOS) Projesinin Sürüncemede Bırakılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare’nin, sayaç tüketimlerinin okunması, abone bazlı tüketimlerin belirlenmesi, uygun yöntem ve mevzuata göre faturalandırılması için belirlenen pilot bölgedeki yeni nesil su sayaçlarının haberleşme teknolojileri ile uzaktan kontrol edilmesi ve endeks bilgilerinin alınması amacıyla 2016 yılında başlatmış olduğu projeyi, 2020 yılı saha çalışma raporu sonrası askıya aldığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması gerektiği belirtilirken, ilgili diğer mevzuatlarda ise, su kaynaklarının korunması ve verimliliğin arttırılması doğrultusunda, içme-kullanma suyunun etkin kullanılması ve israfının önlenmesi için içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrolü ve faturalandırılmasına ilişkin çeşitli hükümlere yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, İdare’nin 2016 yılında çalışmalara başladığı, USOS pilot bölge çalışmasında 798 adet Lora bağlantılı AK311 Su Sayacı kullanıldığı, lokasyon olarak kentsel dönüşümünü tamamlamış, DMA (District Metered Area), 1-2 basınç yönetim bölgesi olarak şebeke giriş ve çıkışı izole edilmiş bir bölgenin seçildiği ve yeni nesil akıllı sayaç değişimlerinin tamamlandığı, ayrıca 45 adet NB-IoT sayaç ve data hattı temin edildiği, hatların APN (Access Point Name) üzerinden BMS (Building Management System) sunucusuna bağlandığı anlaşılmıştır.
Bu iki sistemin de (LoraWan-NB IoT) fayda maliyet analizi kapsamında karşılaştırıldığı 2020 yılı saha çalışması raporunda belirtilen, “Aralık 2020 itibariyle USOS için şartların henüz tam olarak oluşmadığı, standartların tam olarak gelişmediği görülmektedir. Kurumumuz için pilot bölgede yapılan saha çalışmalarında LoraWan teknolojisinin istenen, hedeflenen verimi vermediği, NB-IoT teknolojisinin de haberleşme kalitesi anlamında verimli olduğu ancak Gsm operatörleri bazında bazı regülasyonlara tabi olduğu tespit edilmiştir.” gerekçesiyle sürecin askıya alındığı ortaya çıkmıştır.
Bu durum, projenin teknolojik zorluklarla karşılaştığını ve regülasyonlara uyum sağlama konusunda zorlandığını göstermektedir. İdare, projenin devamında daha etkili stratejiler geliştirmeli ve teknoloji seçiminde daha dikkatli bir yaklaşım benimsemelidir. Bu şekilde, gelecekteki benzer projelerde daha başarılı sonuçlar elde etme potansiyelini artırabilir ve kaynakları daha etkin bir şekilde yönetme yolunda önemli adımlar atabilir. Zira uzaktan sayaç okuma sistemleri, su kaynaklarının etkin ve verimli bir şekilde kullanılmasını destekleyerek, su kayıplarını minimuma indirme, abone bazlı tüketimleri belirleme ve faturalandırma süreçlerini optimize etme gibi bir dizi avantaj sunmaktadır.
Kamu İdaresince, USOS projesi kapsamında maliyet açısından daha uygun, istenen performansı ve evrenselliği sağlayacak farklı teknoloji desteği sunan akıllı sayaçlar konusunda araştırmaların devam ettiği belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda, kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması adına, idarenin teknolojik altyapıyı güçlendirip regülasyonlara uyum sağlayarak, projeyi sürdürülebilir kılması gerektiği değerlendirilmektedir.