|
ÖZET: İncelemeler, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, il belediyesinin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği alımlarda piyasa fiyat araştırması tutanaklarının fatura tarihinden sonra düzenlendiğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesi, belirli tutarları aşmayan ihtiyaçlar için ihale komisyonu kurma zorunluluğu olmaksızın, piyasa fiyat araştırması yapılmasını öngörmektedir. Ancak yapılan incelemeler, piyasa fiyat araştırmalarının alım işlemlerinden sonra gerçekleştirildiğini göstermektedir.
Bu durum, alım sürecinde piyasa fiyat araştırması yapılmadan doğrudan yükleniciden mal veya hizmet temin edildiği anlamına gelmektedir. İlgili mevzuat gereği, mal ve hizmet alımlarının öncesinde piyasa fiyat araştırması yapılması zorunludur. Kamu idaresi, bu bulguya ilişkin olarak gerekli önlemlerin alınacağını ve mevzuata uyulacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, doğrudan temin usulüyle yapılan alımlarda, mevzuat hükümlerine uygun olarak piyasa fiyat araştırmalarının alım öncesinde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu uygulama, şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Piyasa Fiyat Araştırmasının Fatura Tarihinden Sonra Düzenlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdarenin doğrudan temin ile yaptığı alımlarda fatura tarihinden sonra piyasa fiyat araştırması tutanaklarının düzenlendiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinde;
d) Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin onbeş milyar (2024 yılı için 622.756 TL), diğer idarelerin beşmilyar (2024 yılı için 207.453 TL) Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.
Bu maddeye göre yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve 10 uncu maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.” hükmü yer almaktadır.
Mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere mal, hizmet alımı yapılmadan piyasa fiyat araştırmasının yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; idare tarafından doğrudan temin usulü ile yapılan alımlarda piyasa fiyat araştırması ile fatura tarihi kıyaslanmış ve fatura tarihinden sonra düzenlenen piyasa fiyat araştırması tutanaklarının olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, piyasa fiyat araştırması yapılmaksızın tercih edilen yükleniciden alım yapıldığı ve gerekli belgelerin sonradan düzenlendiği sonucunu ortaya çıkarmaktadır.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli özen gösterilerek mevzuat hükümlerine uyulacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; idarenin doğrudan temin usulü ile yapılan alımlarında mevzuat hükmünde de belirtildiği şekilde alım yapılmadan önce ve alım yapılacak kişinin tespiti amacıyla piyasa fiyat araştırması yapması gerekmektedir.