|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Latin alfabesi dışındaki harf ve rakamlara sahip yabancı plakalı araçların otoyol geçiş ücretleri ve idari para cezalarına ilişkin gelir tahakkuk kayıtlarının muhasebe hesaplarına yansıtılmadığını ortaya koymuştur. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen tahakkuk esasına göre, ekonomik değerlerin yaratıldığı, dönüştürüldüğü veya el değiştirdiği anda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, kamu gelir ve giderlerinin ilgili mali yıl hesaplarında gösterilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan düzenlemelere göre, gelirlerden alacaklar hesabı, tahakkuk ettirilen vergi gelirleri ve diğer gelirlerin izlenmesi için kullanılmalıdır. Vadesi bir yılın altında olan gelirler 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nda, bir yıldan uzun süreli alacaklar ise 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nda takip edilmelidir. Denetim bulgusu üzerine, ilgili idare bu durumu kabul etmiş ve gerekli düzeltici adımların atılacağını belirtmiştir. KGM’nin, Latin alfabesi dışındaki plakalı araçlara ait geçiş ücretleri ve idari para cezası alacakları için tahakkuk kayıtlarını uygun şekilde muhasebeleştirmesi gerekmektedir. |
BULGU: Plakası Latin Alfabesi Olmayan Araçların Geçiş Ücreti ve İdari Para Cezalarından Kaynaklı Gelir Tahakkuk Kayıtlarının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Yabancı plakalı araçlardan harf ve rakamları Latin alfabesinden olmayan bazı plakalı araçların otoyol geçiş ücreti ve idari para cezası alacak tahakkuk kayıtlarının muhasebe hesaplarına yansımadığı tespit edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (ff) bendinde;
“Tahakkuk esası: Bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesini,”,
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt zamanı, kamu gelir ve giderleri ile bütçe gelir ve giderlerinin yılı” başlıklı 16’ncı maddesinde;
“(1) Bir ekonomik değer; yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir.
Kamu hesapları malî yıl esasına göre tutulur.
Kamu gelir ve giderleri tahakkuk ettirildikleri malî yılın hesaplarında gösterilir.
Bütçe gelirleri tahsil edildiği, bütçe giderleri ise ödendiği yılda muhasebeleştirilir.”,
denilmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabının niteliğine ilişkin 51’inci maddesinde;
“Gelirlerden alacaklar hesabı; mevzuatı gereğince gelir olarak tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler, duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ile bunlardan yapılan tahsilat veya terkinlerin izlenmesi için kullanılır.”,
Anılan Yönetmelik’in 138’inci maddesinde 220-Gelirlerden Alacaklarının niteliği içinse;
“Gelirlerden alacaklar hesabı, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen ve bir yıldan daha uzun bir sürede tahsili gereken gelirlerden alacakların izlenmesi için kullanılır.”, hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre bir ekonomik değer; yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesi gerekmekte olup tahakkuk esasına göre vadesi bir yılın altında olan gelirler ile bunlardan yapılan tahsilat veya terkinler 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabında, vadesi bir yılın üzerinde olanlar ise 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabında takip edilmelidir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve gerekli çalışmaların başlatılacağı ifade edilmiştir.
KGM’nin harf ve rakamları Latin alfabesine ait olmayan yabancı plakalı araçlara ait otoyol geçiş ücret tahakkuk kayıtları ile idari para cezası alacaklarına ilişkin gelir tahakkuk kayıtlarının vadesine göre 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir.