|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir belediyenin profesyonel futbol takımına yaptığı ayni yardımlar ve bu yardımların finansmanını ele almaktadır. İncelemeler, belediyeye ait spor tesislerinin, profesyonel ligde mücadele eden futbol takımı tarafından kullanıldığını ve bu kullanımın giderlerinin belediye ile bağlı şirketlerin bütçelerinden karşılandığını ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediyelerin yalnızca amatör spor kulüplerine yardım yapabileceğini belirtirken, 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu da profesyonel spor dallarına kaynak aktarımını yasaklamaktadır.
Yapılan denetimlerde, belediyenin mülkiyetindeki tesislerin profesyonel futbol takımı tarafından kullanılması ve bu tesislerin giderlerinin belediye bütçesinden karşılanması, mevzuata aykırı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, futbol takımına tahsis edilen otobüslerin giderlerinin de benzer şekilde karşılandığı tespit edilmiştir. Bu durum, belediyelerin sadece amatör spor kulüplerine destek verme yetkisi olduğunu vurgulayan yasal düzenlemelerle çelişmektedir. Sonuç olarak, belediyeler, yalnızca amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapma yetkisine sahipken, profesyonel futbol kulüplerine yönelik yapılan yardımlar ve tesis tahsisleri hukuki açıdan sorun teşkil etmektedir. Kamu kaynaklarının etkili ve hukuka uygun kullanımı açısından bu tür uygulamaların gözden geçirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Profesyonel Futbol Takımına Ayni Yardım Yapılması ve Giderlerinin Belediyesi Bütçesinden Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Profesyonel ligde mücadele eden futbol takımına Belediyenin mülkiyetinde bulunan spor tesislerinin kullanımının bırakıldığı, Belediye ve %100 hissesine sahip olduğu Uşak Sosyal Tesisler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait otobüslerin futbol takımına tahsis edildiği ve spor tesisleri ile otobüslerin giderlerinin Belediye ile Şirketin bütçelerinden karşılandığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “(…) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.” hükmü düzenlenmiş olup,
Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise; belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardımın, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemeyeceği belirtilmiştir.
7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunun “Yardım Şekilleri” başlıklı 21’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; büyükşehir belediyesi, belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketler tarafından spor kulüplerinin ve spor anonim şirketlerinin profesyonel spor dallarına ve bunların profesyonel sporcularına her ne ad altında olursa olsun kaynak aktarılamayacağı ve yardımda bulunamayacağı, Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinin bu hükmün kapsamı dışında olduğu ifade edilmiştir.
Yukarıdaki hükümler birlikte değerlendirildiğinde, mahalli müşterek nitelikte olmak kaydıyla, gerektiğinde amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek görev ve sorumluluğu belediyelere verilmiş olup yapılacak yardımların amatör spor kulüpleri ile sınırlı olduğu hususunda şüphe bulunmamaktadır.
Yapılan incelemede; mevzuat hükümlerine uygun bir karar ya da kiralama olmaksızın Belediye mülkiyetinde bulunan spor tesislerinin kullanımının profesyonel futbol takımı olan U.S. Anonim Şirketine bırakıldığı, spor tesislerinin bütünüyle kulüp binası, antrenman salonu ve sahası, konaklama ve takımın sosyal alanları olarak kullanıldığı, bu tesislere ilişkin elektrik, su, doğalgaz gibi cari giderlerin yanı sıra spor aletlerine ilişkin demirbaş alım giderleri ile futbolcuların iaşelerine yönelik giderlerinde Belediye bütçesinden karşılandığı, söz konusu tesislerde Uşak Belediyesi Personel Limited Şirketi personellerinin görev yaptığı tespit edilmiştir.
Ayrıca Belediye ve Şirket mülkiyetinde bulunan 2 adet otobüsünde U.S. Anonim Şirketinin logosu giydirilerek, futbol takımına tahsis edildiği, otobüslere ait akaryakıt, bakım vs. giderlerinin de Belediye ve Şirketin bütçelerinden karşılandığı tespit edilmiştir.
Diğer yandan Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi üzerinden ilgili Anonim Şirkete yönelik yapılan sorgulamada, yönetim kurulu başkan ve üyelerinden bir kısmının Belediye personeli olduğu görülmüştür.
U.S. Anonim Şirketi futbol takımı, Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) 3’üncü Lig’de mücadele etmekte ve 7405 sayılı Kanun kapsamında profesyonel statüde bulunmaktadır. Ayrıca TFF’nin resmi internet sitesinde profesyonel kulüpler arasında gösterilmektedir. Oyuncu satışı, sponsorluk, lisans hakları gibi birçok gelir getirici araca sahip olan Kulübün finansmanının bu gelir kaynaklarından sağlanması gerektiği açıktır.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu açıklanmıştır.
Kamu İdaresince, spor tesislerinin kullanımına yönelik ecrimisil tutanağı düzenlendiği ve ilgili taşınmazların ihale edilmesine ilişkin çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, belediyelerin yalnızca amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapabilmesine imkân tanınmış olup, profesyonel futbol kulübüne spor tesisi kullandırılması, otobüs tahsis edilmesi ve giderlerinin nakden bütçeden karşılanması yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.