|
ÖZET: Proje kapsamında edinilen taşınırların, projelerin tamamlanmasının ardından yürütücüler üzerinde kalmasıyla ilgili önemli bulgular ortaya çıkmıştır. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) BAP Komisyonu’nun, İTÜ BAP Uygulama Yönergesi çerçevesinde gerekli işlemleri gerçekleştirmediğini göstermektedir. Yönerge’nin 22. maddesi, projeler için sağlanan makine ve donanımların mülkiyetinin BAP Birimi’ne ait olduğunu ve bu varlıkların proje yürütücüleri tarafından korunması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, projelerin sona ermesine rağmen bu taşınırların teslim alınmadığı ve ihtiyaç duyan birimlere devredilmediği tespit edilmiştir.
BAP Komisyonu, taşınırların yönetimi konusunda gerekli düzenlemeleri yapmamış ve proje yürütücüleri, taşınırları teslim etmeden projelerini tamamlamışlardır. 5018 sayılı Kanun’un 48. maddesi gereği, idare taşınırların yönetimi ve kullanımı konusunda sorumluluk taşımaktadır. Ancak, bu ilkelere aykırı hareketler sonucunda oluşabilecek zararlardan yetkililer sorumlu tutulmaktadır. Üniversitede yürütülen projelerden elde edilen taşınırların büyük bir kısmının hala yürütücülerde bulunduğu anlaşılmakta olup, bu durum mal yönetiminde verimlilik ve tutumluluk ilkelerine uygun bir kullanım için yeniden değerlendirilmelidir. |
BULGU: Proje Kapsamında Alınan Taşınırların Proje Bitiminde Yürütücüsü Üzerinde Bırakılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite bünyesinde yürütülen bilimsel araştırma projeleri sona erdikten sonra proje kapsamında alınan taşınırlar hakkında İTÜ BAP Komisyonunun İTÜ BAP Uygulama Yönergesi hükümlerine göre işlem tesis etmediği anlaşılmıştır.
Yönerge’nin 22’nci maddesinde; projeler için BAP Koordinasyon Birimince sağlanan makine, teçhizat ve donanımların mülkiyetinin BAP Birimine ait olduğu, bu demirbaşların proje tamamlanıncaya kadar proje yürütücülerinin kontrol ve kullanımına verildiği; bunların korunmasından, bakım ve onarımından proje yürütücülerinin sorumlu oldukları, tamamlanan projelere ait özellik arz eden makine ve teçhizatların ihtiyaç duyan üniversite araştırmacılarının kullanımına açık olduğu, BAP Komisyonunun bu tür makine ve teçhizatlarla ilgili olarak ortak bir alanda kullanıma sunulmaları, başka projelerde kullanılmak üzere geri alınmaları veya gerekli göreceği diğer tasarruflarda bulunma yetkisine haiz olduğu ifade edilmiştir.
Yönerge’nin yukarıda yer verilen hükmüne uyulmayarak; projeler kapsamında alınan demirbaşlar ve makine-teçhizatlar projeler tamamlanmasına rağmen yürütücülerden teslim alınmamış, ihtiyacı olan birimlerin kullanımına açılmamış veya ortak kullanım alanlarına devir işlemleri yapılmamıştır. Yönerge’de taşınırların mülkiyetinin BAP Birimine ait olduğu ifade edilmişse de projeler tamamlandıktan sonra yürütücüden nasıl teslim alınacağı, hangi belgelerin düzenleneceği, başka birimlere veya projelere nasıl devir yapılacağı ve müeyyidenin ne olacağı konusunda düzenlemelere yer verilmemiştir. Komisyon tarafından bugüne değin Yönerge hükümleri işletilmemiş, proje yürütücüleri yürüttükleri tüm projelerden edindikleri taşınırları TMY hükümlerine göre düzenlenen Taşınır Teslim Belgesi ile teslim almışlar ve projeler tamamlandıktan sonra taşınırları BAP Birimine teslim etmemişlerdir.
5018 sayılı Kanun’un 48’inci maddesi gereğince İdare; taşınırların yönetimi, kaydı, muhafazası ve kullanımından sorumlu olup malların edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemleri mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılır. Bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenler sorumludur.
Aşağıda yer verilen tabloda; Üniversitede yürütülen BAP Projelerinden alınan taşınırlardan projesi sonuçlandığı halde yürütücüsü üzerinde gözükenler ile ilgili örnekler yer almakta olup Üniversitede proje kapsamında alınan taşınırların neredeyse tamamının yürütücülerin tasarrufunda bulunduğu anlaşılmış olup mal yönetiminde verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre taşınır kullanımı için çalışma başlatılması gerekmektedir.
Tablo 12: Proje Yürütücülerinin Üzerinde Bulunan Taşınırlar
| Birim Adı | Yürütücü Adı | Yürütücünün Üzerindeki Taşınırın | Yürütücünün Üzerindeki Taşınırın |
| Birim Adı | Yürütücü Adı | Cinsi | Adedi |
| Avrasya Yer Bilimleri | A | Dizüstü Bilgisayar | 4 |
| Avrasya Yer Bilimleri | A | Tablet Bilgisayar | 2 |
| Avrasya Yer Bilimleri | A | Simülatör | 1 |
| Avrasya Yer Bilimleri | A | Spektrometre | 2 |
| B | Dizüstü Bilgisayar | 132 | |
| B | İş İstasyonu | 2 | |
| B | Sürekli Çekim Kameraları | 4 | |
| B | Seyyar Kabin | 1 | |
| Denizcilik | C | Dizüstü Bilgisayar | 6 |
| Denizcilik | C | Tablet Bilgisayar | 4 |
| Denizcilik | C | Hassas Ölçü Aletleri | 6 |
| Denizcilik | C | Fırın Isıtma | 1 |
| Denizcilik | C | Manyetik Karıştırıcı | 1 |
| Denizcilik | C | Su Banyosu | 1 |
| Avrasya Yer Bilimleri | Ç | Rüzgar Ölçme Aletleri Uzaktan Algılama Sistemi | 1 |
| Avrasya Yer Bilimleri | Ç | Meteoroloji Cihazları | 6 |
| Avrasya Yer Bilimleri | Ç | Solar Panel Test Aleti | 1 |
| Avrasya Yer Bilimleri | Ç | Dizüstü Bilgisayar | 16 |
| Avrasya Yer Bilimleri | Ç | Veri Aktarım İstasyonu | 1 |
| Avrasya Yer Bilimleri | Ç | Yazılım ve Veri Aktarım Ünitesi | 1 |
| Avrasya Yer Bilimleri | Ç | Duvar Tipi Solar Panel Test Ölçüm Cihazı | 1 |
| Maden | D | Diğer Araştırma ve Üretim Amaçlı Cihazlar | 16 |
| Maden | D | Korozyon Test Cihazı | 1 |
| Regülatör Mikroişlemci | 1 | ||
| Etüvler, İnkübatörler ve Durulayıcı Kurutucular | 3 | ||
| Basınç Ölçme Cihazları | 5 | ||
| Kumpaslar | 2 | ||
| Penetrometre | 1 | ||
| Donma Çözülme Test Cihaz1ı | 1 | ||
| Paletli Mikser | 1 | ||
| Ekstansometre | 2 | ||
| Patlatma, Titreşim ve Hava Ölçer | 1 | ||
| Osiloskoplarosil | 1 | ||
| Korozyon Test Cihazı | 1 | ||
| İnşaat | E | Nem ve Yoğunluk Ölçme ve Kontrol Cihazı | 1 |
| İnşaat | E | Nem Sıcaklı Probu | 1 |
| Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri |
F | Matkap Motoru | 6 |
| Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri |
F | Taşlama Makinesi | 1 |
| Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri |
F | Dekopaj makinesi | 1 |
| Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri |
F | Elektrik Elektronik Ölçüm Cihazı |
1 |
| Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri |
F | Modelleme Seti | 1 |
| Elektrik Elektronik | G | Havya Takımları | 2 |
| Elektrik Elektronik | G | Analizör | 1 |
| Elektrik Elektronik | G | Fren Seti | 1 |
| Elektrik Elektronik | G | Senkron Motor (300 Devir Alternatör) |
1 |
| Elektrik Elektronik | G | Diğer Araştırma ve Üretim Amaçlı Cihazlar | 7 |
| Elektrik Elektronik | G | Diğer Gözlem Cihaz ve Aletleri |
5 |
| Elektrik Elektronik | G | Dizüstü Bilgisayar | 4 |
| Makine | H | Ses Ölçer | 9 |
| Makine | H | Gürültü Ölçer | 1 |
| Makine | H | Diğer Kimyasal, Fiziksel Cihazlar |
3 |
| Makine | H | Diğer Elektrik Elektronik Cihazlar | 3 |
| Makine | H | Durometre | 1 |
| Makine | H | HBM Straınggale Köprüsü | 1 |
| Makine | H | Emisyon Ölçme Cihazı (Akım Motoru) | 1 |
| Makine | H | Tegrator Providing | 1 |