|
ÖZET: Proje Özel Hesabına ilişkin yapılan denetimlerde, 2024 yılı Sayıştay raporlarında bazı hatalı uygulamalar tespit edilmiştir. Kamu idarelerine proje karşılığı aktarılan hibe tutarlarının bulunduğu 104 Proje Özel Hesabında, ödemelerin karşı hesap olarak 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabının kullanıldığı belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 61. maddesi, bu hesabın dış finansman kaynaklarından gelen tutarların izlenmesi amacıyla kullanıldığını belirtirken, 62. madde ise bu hesaptan yapılan ödemelerde 106 hesabın kullanılmaması gerektiğini vurgulamaktadır.
Bu mevzuat hükümlerine göre, 104-Proje Özel Hesabından yapılan ödemelerin, 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabı kullanılmadan kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresinin cevabında, Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlardan alınan hibelerin muhasebeleştirilmesine dair yönetmeliklerin, belediyeleri kapsamadığı ifade edilmiştir. Bu durum, proje özel hesabından yapılan ödemelerin mevzuata uygun bir şekilde muhasebeleştirilmesinin önemini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, proje özel hesabından gerçekleştirilen ödemelerin doğru bir biçimde kaydedilmesi, kullanılan kredinin amacına uygun şekilde projelere yönlendirilip yönlendirilmediğinin izlenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Proje Özel Hesabına İlişkin Hatalı Uygulamaların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Kamu idarelerine proje karşılığı aktarılan ve bu amaçlar için kurum adına açılan banka hesaplarında bulunan hibe niteliğindeki 104 Proje Özel Hesabında kayıtlı tutarlardan yapılan ödemelerde karşı hesap olarak 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabının kullanıldığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Proje Özel Hesabının niteliğine ilişkin 61’inci maddesinde; “Bu hesap, dış finansman kaynağından dış proje kredisi olarak, kurum adına T.C. Merkez Bankası veya uygun görülen diğer bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan yapılan giderler, verilen avanslar, açtırılan akreditifler ile avans ve akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının izlenmesi için kullanılır.” denilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 62’nci maddesinde; “Bu hesaptan yapılan ödemelerde “103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı” veya “106-Döviz Gönderme Emirleri Hesabı” kullanılmaz.” hükmüne yer verilmiştir.
Yer verilen mevzuat hükümlerine göre 104-Proje Özel Hesabından ödeme yapılması veya avans verilmesi durumlarında söz konusu ödeme karşılığında 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabı kullanılmadan 104-Proje Özel Hesabının alacağına kayıt yapılması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında, 27.11.2007 tarih ve 26713 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması Ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmeliğin “Muhasebeleştirme Belgesi” Başlıklı 7. maddesinde; “(1) Söz konusu proje karşılığı hibeler bütçeye gelir veya gider kaydedilmeksizin gelirler ve giderler hesaplarında izleneceği” yine aynı yönetmeliğin Proje karşılığı hibelerin muhasebeleştirilmesi Başlıklı 8.Maddesinde projeye ait işlemlerin nasıl muhasebeleştirileceği belirtilmiştir. Ancak söz konusu Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Yönetmelik, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan kamu idarelerini kapsar.” hükmü gereği belediyelerin bu kapsamda olmadığı açıktır.
Sonuç olarak, proje özel hesabından yapılan ödemelerin mevzuata uygun olarak muhasebeleştirilmesi gerekmekte olup bu durum ayrıca kullanılan kredinin amacına uygun olarak ilgili projeye yönelik kullanılıp kullanılmadığının takibi açısından önem arz etmektedir.