| ÖZET: 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, 104 Proje Özel Hesabında izlenen Avrupa Birliği hibeleri için ay sonlarında döviz değerlemesi yapılmamıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve ilgili düzenlemelere göre, dövizlerin ay sonu değerlemesi zorunludur. Bu işlemin yapılmaması, mali tablolarda hatalara yol açmakta olup, idare gerekli bilgilendirmeleri yapmıştır. |
BULGU: Proje Özel Hesabında İzlenen Dövizler İçin Ay Sonunda Değerleme Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İdarenin 104 Proje Özel Hesabında izlenen Avrupa Birliği hibeleri için her ayın sonunda döviz değerleme işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 104 Proje Özel Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 23’üncü maddesinde; dış finansman kaynağından dış proje kredisi olarak, kurum adına bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar ile buna ilişkin hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının izlenmesi için 104 Proje Özel Hesabının kullanılması gerektiği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in Hesabın işleyişini açıklayan 25’inci maddesinde ise; özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farklarının 600 Gelirler Hesabına alacak, 104 Proje Özel Hesabına borç, kur azalışı farklarının ise 630 Giderler Hesabına borç, 104 Proje Özel Hesabına alacak kaydedilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmelik’te de, proje özel hesabında izlenen dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemeye tabi tutulacağına yönelik düzenleme yapılmıştır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre, hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için ay sonu değerleme işlemi yapılması gerekmekte olup, ortaya çıkan kar/zarar durumuna göre gelir ya da gider hesaplarının kullanılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; İdare hesaplarında Avrupa Birliği hibeleri ile yürütülen projeler kapsamında bulunan dövizler için ay sonunda değerleme işlemi yapılmadığı görülmüştür. Ay sonu değerleme işlemi yapılmaması mali tabloda, ortaya çıkacak olumlu/olumsuz farka göre kur farkı geliri veya kur farkı gideri olarak 104 Proje Özel Hesabı, 600 Gelirler Hesabı ya da 630 Giderler Hesabında hataya neden olmaktadır.
İdare, bulgu konusu hatalı uygulamanın düzeltilmesi için tüm merkez ve merkez dışı harcama birimlerine yazı yazılarak gerekli bilgilendirmenin yapıldığını bildirmiştir.
Proje Özel Hesabında izlenen hibe kapsamında elde edilen dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerleme işleminin yapılması gerekmektedir.