|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, proje özel hesabında kayıtlı dövizlerin ay sonlarında değerleme işlemleri düzenli olarak yapılmamaktadır. Mali tablolar incelendiğinde, 104 hesapta yer alan döviz varlıklarının her ay sonunda değerlenmesi gerektiği halde, Mayıs, Haziran, Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında bu işlemlerin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesapların değerleme işlemlerinin nasıl yapılması gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Kamu İdaresi, proje özel hesabına ilişkin her ay sonunda kontrollerin yapıldığını ve değerleme kayıtlarının tutulduğunu ifade etse de, denetim sonuçları ve sunulan belgeler bu iddiaları desteklememektedir. Özellikle Ocak, Şubat, Mart ve Nisan ayları dışında kalan dönemlerde değerleme işlemlerinin eksik olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum, mevzuat hükümlerine uygun olarak döviz varlıklarının değerleme işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, proje özel hesabındaki döviz varlıklarının düzenli ve doğru bir şekilde değerlenmesi, mali raporların güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, ilgili mevzuata uygun hareket edilmesi, mali yönetim açısından gereklilik arz etmektedir. |
BULGU: Proje Özel Hesabında Kayıtlı Dövizlere Ay Sonlarında Değerleme İşlemlerinin Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Kurumun mali tablolarında 104 hesapta kayıtlı dövizlerin değerleme işlemlerinin her ay sonunda yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kurumun uygulamakla yükümlü olduğu 27.12.2014 tarihli ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 23, 24 ve 25’inci maddelerinde 104 hesabın niteliği, hesaba ilişkin işlemler ve hesabın işleyişi düzenlenmiş olup; bu düzenlemelerde;
– Proje özel hesabının; dış finansman kaynağından, kamu idareleri adına dış proje kredisi olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veya uygun görülen diğer bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan yapılan giderler, verilen avanslar, açtırıla n akreditifler ile avans ve akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının Devlet Borçları Muhasebe Birimi veya genel bütçe kapsamı dışındaki kullanıcı kamu idareleri muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılacağı,
– Özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farklarının bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabı’na alacak kaydedileceği ve
– Özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınarak yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur azalışı farkları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği,
Hüküm altına alınmıştır.
Yapılan denetimlerde, Kurumun mali tablolarında yer alan 104 Proje Özel Hesabı’nda görünen döviz varlıklarının her ay değerlemesinin yapılması gerektiği halde Mayıs, Haziran, Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında değerleme işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Her ne kadar Kamu İdaresi tarafından iletilen cevapta, proje işlemlerinde kullanılan proje özel hesabına ilişkin olarak bulgu doğrultusunda her ay sonunda kontrollerin yapıldığını ve söz konusu hesapta kayıtlı dövizlere ilişkin yapılması gereken değerleme kayıtlarının yapıldığı ifade edilmişse de gerek yapılan denetimler neticesinde elde edilen kanıtlar ve gerekse de İdare tarafından sunulan kanıtlayıcı belgeler incelendiğinde 104 Proje Özel Hesabı’nda görünen döviz varlıklarının her ay değerlemesinin yapılması gerektiği halde Ocak, Şubat, Mart ve Nisan aylarının haricinde Mayıs, Haziran, Ağustos, Eylül ve Ekim aylarındaki değerleme işlemlerinin yapılmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, döviz varlıklarının değerleme işlemlerinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine riayet edilerek gerçekleştirilmesi gerektiği düşünülmektedir.