|
ÖZET: Proje Özel Hesabında değerleme işlemlerinin mevzuata uygun yapılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, 104 Proje Özel Hesabı’nın değerlemesi, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25. maddesine uygun olarak gerçekleştirilmemiştir. Yönetmeliğin 23. maddesi, bu hesabın dış finansman kaynaklarından aktarılan tutarların, giderlerin ve kur farklarının izlenmesi amacıyla kullanıldığını belirtmektedir. Ayrıca, dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
2024 yılı sonu itibarıyla 104 Proje Özel Hesabı’nda 6.373.827,17 Avro kayıtlıdır ve bu tutar, 31.12.2024 tarihindeki TCMB döviz satış kuru ile 234.572.137,04 TL’ye denk gelmektedir. Ancak, Bakanlığın yıl sonu mizanında bu hesabın bakiyesi 221.619.659,57 TL olarak görünmektedir. Bu durum, 104 Proje Özel Hesabı ve 600 Gelirler Hesabı’nda toplamda 12.952.477,47 TL’lik bir eksiklik olduğunu göstermektedir. Kamu idaresi, 2025 yılı için gerekli tedbirlerin alındığını belirtse de, bu durum 2024 yılı mali tablolarını düzeltmeyecektir. |
BULGU: Proje Özel Hesabında Kayıtlı Tutarın Değerleme İşleminin Mevzuata Uygun Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığın 104 Proje Özel Hesabı’nın değerleme işleminin, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25’inci maddesine uygun olarak yapılmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 23’üncü maddesine göre “104 Proje Özel Hesabı”; dış finansman kaynağından, kamu idareleri adına dış proje kredisi olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) veya uygun görülen diğer bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan yapılan giderler, verilen avanslar, açtırılan akreditifler ile avans ve akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının izlenmesi için kullanılmaktadır. Yönetmeliğin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 25’inci maddesinde; özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farklarının 104 Proje Özel Hesabına borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği, kur azalışı farklarının ise 104 Proje Özel Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği hükme bağlanmıştır.
Bakanlığın 2024 yıl sonu kayıtlarına göre; 104 Proje Özel Hesabında 6.373.827,17 Avro kayıtlı olup, 31.12.2024 tarihindeki TCMB döviz satış kuruna (1 Avro = 36,8024 TL) göre anılan hesabın Türk Lirası cinsinden tutarı 234.572.137,04 TL olmaktadır. Ancak Bakanlığın 2024 yıl sonu mizanında, 104 Proje Özel Hesabı’nın bakiyesinin 221.619.659,57 TL olduğu görülmüştür. Dolayısıyla 2024 yılında Bilançoda “104 Proje Özel Hesabı”, Faaliyet Sonuçları Tablosunda ise “600 Gelirler Hesabı” 12.952.477,47 TL tutarında eksik görünmektedir.
Kamu idaresi tarafından, 2025 yılında 104 Proje Özel Hesabına ilişkin değerleme işlemlerinin tam ve eksiksiz bir şekilde tamamlanması için gerekli tedbirlerin alındığı belirtilmiş olmakla birlikte; söz konusu durumun 2024 yılı mali tablolarını düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.