| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Proje Özel Hesabında kayıtlı tutarların değerlemeye tabi tutulmaması nedeniyle, bu hesabın yılsonu tutarları banka hesaplarıyla uyuşmamaktadır. Dış finansman kaynaklarından sağlanan hibelerin ay sonlarında değerlenmemesi, mali tablolara yansımayan kur farklarıyla sonuçlanmıştır. Bakanlık, konuyla ilgili bilgilendirme yapmış olup, değerlemelerin düzenli olarak gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
BULGU: Proje Özel Hesabında Kayıtlı Tutarların Değerlemeye Tabi Tutulmaması Nedeniyle Banka Hesaplarındaki Tutarlarla Uyumlu Olmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığın dış finansman kaynaklarından döviz cinsinden temin ederek mali tablolarda 104-Proje Özel Hesabında Türk Lirası olarak izlediği hibeler için ay sonlarında değerleme işlemi yapılmaması nedeniyle, bu hesabın yılsonu tutarlarının döviz hesaplarına ilişkin banka kayıtlarıyla uyuşmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 23’üncü maddesinde, dış finansman kaynağından, kamu idareleri adına dış proje kredisi olarak bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan yapılan giderler, verilen avanslar, açtırılan akreditifler ile avans ve akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının izlenmesi için 104-Proje Özel Hesabının kullanılacağı; 24’üncü maddesinde, özel hesaplara yapılan aktarım tutarlarının, aktarım tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplara kaydedileceği; 25’inci maddesinde, özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerleneceği, değerleme sonucunda oluşan olumlu/olumsuz kur farklarının bu hesaba borç/alacak, 600-Gelirler Hesabına alacak/630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği; 535’inci maddesinde ise, dönem sonunda ilgili varlık hesaplarında kayıtlı olup, yabancı para cinsinden izlenen tutarların değerlemeye tabi tutularak raporlama tarihindeki gerçek değerleri ile malî raporlarda gösterileceği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemelerde; bazı harcama birimlerinde, dış finansman kaynaklarından sağlanan hibe tutarlarının ay sonlarında değerlemeye tabi tutulmadığı, oluşan değerleme farklarının mali tablolara yansıtılmadığı, dolayısıyla söz konusu tutarların izlendiği 104-Proje Özel Hesabının yılsonu borç bakiyesinin, hibelerin yatırıldığı banka hesap ekstrelerindeki bakiyelerin yılsonu TCMB döviz satış kuru ile dönüştürülmesi sonucunda hesaplanan TL tutarlarından farklı olduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, Bakanlık Strateji Geliştirme Başkanlığınca Merkez Saymanlık Müdürlüğü ile Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğüne yazı yazılarak, konu ile ilgili bilgilendirme yapıldığı belirtilmiştir.
Aylık ve yılsonu değerlemeleri düzenli yapılmak suretiyle, banka hesaplarındaki yabancı para cinsinden varlıkların yılsonu TL değerlerinin proje özel hesaplarındaki tutarlarla denkliğinin sağlanması gerekmektedir.