|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin Proje Özel Hesabı’nda yer alan yabancı para cinsinden muhasebeleştirme uygulamalarında eksiklikler tespit etmiştir. Dış finansman kaynağından gelen avro tutarlarının, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) döviz satış kuru üzerinden kaydedilmediği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür işlemlerin nasıl yürütülmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Özellikle, dış proje kredisi olarak aktarılan tutarların TCMB döviz satış kuru üzerinden kaydedilmesi ve ay sonlarında değerleme yapılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, 24.10.2022 tarihinde 104 Proje Özel Hesabına kaydedilen 11.206,35 avronun aktarım tarihindeki döviz kuru üzerinden değil, doğrudan avro olarak kaydedildiği ve ay sonu değerlemelerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, Proje Özel Hesabı’nın yanı sıra 600 Gelirler ve 630 Giderler Hesaplarının da doğru bir şekilde bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna yansımamasına yol açmıştır. Sonuç olarak, kamu idaresinin Proje Özel Hesabı’na yapılan kayıtların, TCMB döviz satış kuru üzerinden gerçekleştirilmesi ve düzenli olarak değerleme yapılması gerekmektedir. Bu uygulamalar, hesapların doğru ve güvenilir bir şekilde yönetilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Proje Özel Hesabında Yer Alan Tutarların Yabancı Para Cinsinden Muhasebeleştirilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin Proje Özel Hesabına dış finansman kaynağından aktarılan avronun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) döviz satış kuru üzerinden hesaplara kaydedilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 104 Proje Özel Hesabının içeriğini düzenleyen 61’inci maddesinde; dış finansman kaynağından dış proje kredisi olarak, kurum adına Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veya uygun görülen diğer bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan yapılan giderler, verilen avanslar, açtırılan akreditifler ile avans ve akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 62’nci maddesinde; dış finansman kaynağından, kurum adına Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veya uygun görülen bankalar nezdindeki proje özel hesaplarına yapılan aktarım üzerine proje hesabına ve dış mali borçlar hesabına kayıt yapılacağı ve dış finansman kaynağıyla yapılan anlaşma gereği özel hesaplara yapılan aktarım tutarlarının, aktarım tarihindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden hesaplara kaydedileceği belirtilmiştir. Anılan Yönetmelik’in 63’üncü maddesinde; özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında TCMB döviz satış kuru üzerinden yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farkları bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak, kur azalış farklarının 104 hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; dış finansman kaynağından proje kredisi olarak aktarılan tutarlar 104 Proje Özel Hesabında izlenmelidir. Söz konusu tutarın aktarım tarihindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden ilgili hesaba kaydedilmesi ve ay sonlarında değerleme yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 24.10.2022 tarihinde 104 Proje Özel Hesabında kayıtlara alınan 11.206,35 avronun, aktarım tarihindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden hesaplara kaydedilmesi gerekirken avro olarak kaydedildiği, ayrıca ay sonlarında yapılması gereken değerlemelerin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Hesaba aktarılan tutarın Türk Lirası olarak kaydedilmemesi 104 Proje Özel Hesabının eksik görünmesine neden olurken, değerleme yapılmaması hem ilgili hesabın hem de 600 Gelirler, 630 Giderler Hesaplarının doğru olarak bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna yansımamasına neden olmuştur.
Kamu idaresinin Proje Özel Hesabına yaptığı kayıtlarda ilgili dövizi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplara kaydetmesi ve ay sonlarında değerleme yapması gerekmektedir.