|
ÖZET: Kamu idaresi, projeleri ve mahal listeleri olmaksızın yapım işlerini ihale etmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62. maddesi, yapım işlerinin uygulama projeleri olmadan ihale edilemeyeceğini belirtmektedir. Ayrıca, bina dışındaki yapım işlerinde de kesin projenin bulunması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, çeşitli su ve kanalizasyon işleri için ihaleye çıkıldığı, fakat projelerin ve mahal listelerinin EKAP sisteminde yer almadığı tespit edilmiştir.
Özellikle, Altındağ, Yenimahalle, Sincan, Mamak ve Çankaya gibi bölgelerde gerçekleştirilen ihalelerde yalnızca birim fiyat tarifleri ve teknik şartnamelerin bulunduğu, proje niteliğinde belgelerin eksik olduğu görülmüştür. Bu durum, sözleşme ekinde projesi ve mahal listesi olmayan yapım işlerinin büyük yatırımlar gerektirmesiyle sonuçlanmaktadır. Örneğin, Gölbaşı-Taşpınar Mahallesi’nde gerçekleştirilen kanal imalatı, sözleşme bedelinin %13’üne tekabül eden bir yatırım olmuştur. Kamu idaresi, bu bulgular ışığında gelecekte yapılacak ihalelerde gerekli hassasiyeti göstereceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, yapım işlerinin ihale edilmeden önce projelerinin hazırlanması ve mahal listelerinin düzenlenmesi, mevzuat açısından zorunlu bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir. |
BULGU: Projeleri ve Mahal Listeleri Olmadığı Halde Yapım İşlerinin İhale Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Kamu idaresi tarafından projeleri ve mahal listeleri olmadığı halde yapım işlerinin ihale edildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin (c) bendinde “Yapım işlerinde (…) ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. (…) Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur. Ancak, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. .” denilmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti için bina işleri dışındaki diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi yapılamayan kısımları için kesin projesinin olması zorunluğu getirilmiştir.
Mevzuat hükümlerine göre, bina yapım işleri dışındaki işler için ihaleye çıkılmadan önce işin asgari şartı olarak ön/kesin projesinin olması gerekmektedir. Ancak kesin projesi olan yapım işlerinde birim fiyat sözleşme imzalanması mümkündür. Projesi olmayan bir yapım işinin yaklaşık maliyetinin doğru hazırlanmasının da mümkün olamayacağı tabiidir. Bina yapım işleri dışındaki yapım işlerinde ihaleye çıkılmadan önce işin projesinin olması ve bu projeden mahal listesinin hazırlanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, aşağıda belirtilen e-ihale yoluyla açık ihalesi yapılan yapım işlerinde projelerinin ve mahal listelerinin bulunmadığı EKAP sisteminden ve denetim esnasında tespit edilmiştir:
-3. Bölge İşletme Başkanlığı Altındağ Su ve Kanalizasyon İşletme Müdürlüğü Sorumluluk Sahalarında İçmesuyu ve Kanalizasyon Hatları Arıza Onarımı, Yenileme ve Yeni İmalat Yapım İşi (İhale Bedeli-515.300.000-TL).
-2. Bölge İşletme Başkanlığı Yenimahalle Su ve Kanalizasyon İşletme Müdürlüğü Sorumluluk Sahalarında İçmesuyu ve Kanalizasyon Hatları Arıza Onarımı, Yenileme ve Yeni İmalat Yapım İşi (İhale Bedeli- 349.679.500-TL).
-2. Bölge İşletme Başkanlığı Sincan Su ve Kanalizasyon İşletme Müdürlüğü Sorumluluk Sahalarında İçmesuyu ve Kanalizasyon Hatları Arıza Onarımı, Yenileme ve Yeni İmalat Yapım İşi (İhale Bedeli-515.300.000-TL)
-1. Bölge İşletme Başkanlığı Mamak Su ve Kanalizasyon İşletme Müdürlüğü Sorumluluk Sahalarında İçmesuyu ve Kanalizasyon Hatları Arıza Onarımı, Yenileme ve Yeni İmalat Yapım İşi (İhale Bedeli-346.528.250-TL)
-1. Bölge İşletme Başkanlığı Çankaya Su ve Kanalizasyon İşletme Müdürlüğü Sorumluluk Sahalarında İçmesuyu ve Kanalizasyon Hatları Arıza Onarımı, Yenileme ve Yeni İmalat Yapım İşi (İhale Bedeli-211.111.111-TL)
-1. Bölge İşletme Başkanlığı Gölbaşı Su ve Kanalizasyon İşletme Müdürlüğü Sorumluluk Sahalarında İçmesuyu ve Kanalizasyon Hatları Arıza Onarımı, Yenileme ve Yeni İmalat Yapım İşi (İhale Bedeli-149.400.000-TL)
Mezkûr yapım/onarım işlerinde, ihale dokümanı içinde teknik belge olarak sadece birim fiyat tarifleri ile sektörlere göre teknik şartnameler yer almaktadır. Proje niteliğinde olabilecek hiçbir belge ve işlerin yapılma mahallini gösteren herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. Sözleşme ekinde projesi ve mahal listesi olmayan bu yapım işleri kapsamında büyük boyutlu yatırımlar sonradan Genel Müdürlük onayı ile gerçekleştirilmektedir. Örneğin, sözleşmenin bedelinin %13’üne tekabül eden Gölbaşı-Taşpınar Mahallesi’nde 10.300 metre kanal imalatı, 1. Bölge İşletme Başkanlığı Gölbaşı Su ve Kanalizasyon İşletme Müdürlüğü Sorumluluk Sahalarında İçmesuyu ve Kanalizasyon Hatları Arıza Onarımı, Yenileme ve Yeni İmalat Yapım İşi kapsamında yapılmıştır.
Kamu idaresi cevabında, Ankara 1., 2. ve 3. Bölge Su Kanal İşletme Dairesi Başkanlıklarınca yapılacak ihalelerde bulguda belirtilen konu hakkında gerekli hassasiyet gösterileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, yapım işlerinde ihaleden önce işin niteliğine göre projelerinin hazırlanması bu projeler esas alınarak mahal listesi düzenlenerek ihaleye çıkılmasının mevzuat açısından uygun olacağı değerlendirilmektedir.