|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Hacettepe Üniversitesi Diş Fakültesi’nde ihtiyaç duyulan protez laboratuvar hizmetlerinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na uygun olarak ihale edilmediğini ortaya koymuştur. Bu hizmetlerin, belirli firmalarla yapılan protokoller aracılığıyla ve Fakülte içinde vezne açma hakkı tanınarak temin edildiği tespit edilmiştir. Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 10.06.2021 tarihli yönetmelik çerçevesinde çeşitli sağlık hizmetlerini sunmakla yükümlüdür. Ancak, bu süreçte Kamu İhale Kanunu’nun gerekliliklerine uyulmadığı görülmektedir.
Denetim raporları, 2023 yılında da benzer bir durumun yaşandığını ve 2024 yılında da hizmetlerin, objektif kriterler yerine belirli firmalarla yapılan anlaşmalara dayanarak sağlandığını göstermektedir. Kamu İdaresi, 2025 Ocak ayında gerçekleştirilen ihale sürecinde yalnızca bir firmanın teklif vermesi ve bu teklifin maliyetin üzerinde olması nedeniyle ihaleyi iptal ettiğini belirtmiştir. Bunun sonucunda, piyasa fiyatları dikkate alınarak daha uygun fiyatlarla sekiz firma ile sözleşme imzalanmıştır. Ancak, Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi, ihale süreçlerinin şeffaflık, rekabet ve eşit muamele ilkelerine uygun olarak yürütülmesini zorunlu kılmaktadır. İhalelerin sonuçlanamaması durumunda doğrudan alım yapılması, kanun hükümlerine aykırıdır. Bu bağlamda, Hacettepe Üniversitesi’nin ihtiyaç duyduğu hizmetleri, Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri doğrultusunda temin etmesi gerekmektedir. |
BULGU: Protez Laboratuvarı Hizmetinin İhale Edilmeksizin Doğrudan Alınması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Diş tedavisi faaliyetleri kapsamında ihtiyaç duyulan protez laboratuvar hizmetinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde ihale edilmediği; ihtiyacın yapılan protokole dayanarak belirli firmalara Fakülte içinde vezne açma hakkı verilmesi ve protez alımının bu firmalar üzerinden yapılması yoluyla karşılandığı tespit edilmiştir.
Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin yürütmekle yükümlü olduğu faaliyetler, 10.06.2021 tarih ve 31507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde sayılmak suretiyle belirlenmiştir. Anılan maddede İşletmenin faaliyetleri arasında klinik, poliklinik, ameliyathane ve laboratuvarlarda her çeşit muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve tedavi hizmetlerini yapmak sayılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 2’nci maddesinde özel bütçelere bağlı döner sermayeli kuruluşların mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği hükme bağlanmıştır. Anılan Kanun’un 5’inci maddesi ile İdareler, ihale sürecinde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu kılınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca İşletmenin mevzuatla düzenlenen söz konusu faaliyetlerini yerine getirirken ihtiyaç duyduğu hizmetleri 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri ve hükümleri çerçevesinde temin etmesi gerekmektedir.
Ancak yapılan incelemelerde Diş Fakültesinde yürütülen tedavi hizmetleri kapsamında ihtiyaç duyulan protez laboratuvar hizmetinin 4734 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde karşılanmadığı 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer almasına rağmen 2024 yılında da bu hizmetlerin objektif kriterlere dayanmaksızın seçilen firmalar ile yapılan protokole dayanarak firmalara Fakülte içinde vezne açma hakkı verilmesi yoluyla protez alımının bu firmalar üzerinden gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince verilen cevapta 2025 yılı Ocak ayında gerçekleştirilen protez laboratuvarları hizmet alımı ihalesine yalnızca bir firmanın teklif vermiş olması ve verilen teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunması sebepleriyle iptal edildiği ve hizmetin aksamaması amacıyla piyasa fiyatları göz önünde bulundurularak ve daha ucuz fiyatlarda 8 (sekiz) fırma ile hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı belirtilmiştir. Ancak 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde, açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu hükmüne yer verilmekle birlikte 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan hüküm, anılan usullerde ihalenin sonuçlanamaması durumunda alımın pazarlık usulü ile yapılmasını mümkün kılmaktadır. Dolayısıyla açık ihale usulü ile çıkılan ihalenin sonuçlanamaması, anılan Kanun hükümlerine aykırı olarak doğrudan alıma imkan tanımamaktadır.
Sonuç olarak, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca İşletmenin mevzuatla düzenlenen söz konusu faaliyetlerini yerine getirirken ihtiyaç duyduğu hizmetleri 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri ve hükümleri çerçevesinde temin etmesi gerekmektedir.