|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından belediyelere ve il özel idarelerine devredilen içme suyu ve sulama tesisleri ile ilgili önemli bulgular sunmaktadır. İncelemeler, bazı tesislerin devri sırasında protokollerin eksik olduğunu ve bu nedenle bazı kurumların tesis bedellerini DSİ’ye ödemediğini ortaya koymuştur. Özellikle İSKİ Genel Müdürlüğü, Şırnak Belediyesi ve diğer bazı belediyelerle imzalanan protokollerin bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, Balıkesir bölgesindeki sulama birlikleri için de devir sözleşmelerinin eksik olduğu belirlenmiştir.
DSİ, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin yürürlüğe girmesinden önceki mevzuat çerçevesinde tesislerin işletme ve yönetim sorumluluğunu yerel yönetimlere devretme yetkisine sahiptir. Ancak, bu devir işlemlerinin geçerli olabilmesi için taraflar arasında devir sözleşmelerinin yapılması gerekmektedir. 1053 sayılı kanun, DSİ’nin gerçekleştireceği projeler için belediyelerin borçlanma şartlarını ve diğer hususları belirlemek üzere protokoller yapılmasını öngörmektedir. Bu bağlamda, tesislerin işletilmesi ve alacakların tahsili ile ilgili olası hukuki sorunların önlenmesi amacıyla eksik protokollerin ve devir sözleşmelerinin bir an önce tamamlanması gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Protokolsüz İçme Suyu Tesisi ve Sulama Tesisi Devredilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
DSİ tarafından yaptırılarak işletilmek üzere belediyeler ve il özel idarelerine devredilen içme suyu tesisleri ile sulama birliklerine devredilen sulama tesislerinden bazılarına ait protokollerin mevcut olmadığı, protokol olmadığı gerekçesiyle de bazı kurumlar tarafından tesis bedellerinin DSİ’ye ödenmediği görülmüştür.
Yapılan incelemelerde içme suyu tesisi devredilen İSKİ Genel Müdürlüğü, Şırnak Belediyesi, Şırnak İl Özel İdaresi, Gökçebağ Belediyesi, Balveren Belediyesi, Hilal Belediyesi ve Şenoba Belediyesi ile imzalanmış bir protokolün mevcut olmadığı, yine sulama tesisi devredilen ve 25. Bölge (Balıkesir) Müdürlüğü yetki alanında bulunan Altınova- Dikili Sulama Birliği ve Yenice Sulama Birliği ile imzalanmış bir devir sözleşmesinin olmadığı tespit edilmiştir.
DSİ Genel Müdürlüğü, 02.07.2018 tarihli 703 no.lu Kanun Hükmünde Kararname’nin yürürlüğe girmesine kadar 6200 Sayılı Kanun’un 2’nci maddesinin (k) fıkrasına göre, söz konusu Kararnameden sonra ise Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında 4 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri” başlıklı 121 maddesinin (i) fıkrasındaki hükme göre, işletmeye açtığı tesislerin işletme, bakım ve yönetim sorumluluğunu sulama birliklerine, belediyelere, il özel idarelerine, köylere hizmet götürme birliklerine ve kooperatiflere devredebilmektedir.
Devir işlemi, DSİ tarafından inşa edilmiş veya halen inşa edilmekte olan ya da başka kurumlar tarafından inşa edilmiş ve DSİ tarafından devralınmış olan tesislerin, mülkiyeti DSİ’ye ait olmak üzere, işletme, bakım, onarım ve yönetim sorumluluğunun yukarıda açıklanan mevzuat uyarınca ve taraflar arasında akdedilen “devir sözleşmesi” çerçevesinde su kullanıcısı teşkilatlara ve/veya mahalli yönetimlere bırakılmasını ifade etmektedir.
1053 Sayılı Belediye Teşkilâtı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun’un 4’üncü maddesinde DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yapılacak işler için sarf edilecek meblağın tamamını belediyelerin DSİ Genel Müdürlüğüne borçlanacağı, borçlanma şartları, taksitlerin miktar ve süreleri ve işin yürütülmesi ve işletilmesi ile ilgili diğer hususların DSİ Genel Müdürlüğü ile ilgili belediyeler arasında yapılacak protokollerle tespit edileceği düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri gereği; hem tesislerin işletilmesi hem de alacakların tahsili ile ilgili yaşanacak olası hukuki sorunların önüne geçilmesi amacıyla eksik olan protokollerin ve devir sözleşmelerinin tamamlanması gerektiği değerlendirilmektedir.