Rekabetin sağlanamadığı ihalelerde tekliflerin kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olması iptal sebebi midir (KİK)

Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 28.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2011/9088 İhale Kayıt Numaralı “800 Kişi ile Şoförlük, Vatmanlık, Tamir ve Bakım Hizmetlerinin Yaptırılması Hizmet Alımı”İhalesine ilişkin olarak;

Sis-Tem Sosyal Hizmetler Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 14.03.2011tarihinde 14048 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.03.2011tarihli dilekçeyle yaptığı itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 04.04.2011 tarihli ve 2011/UH.III-1210 karar verilmiştir. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptali yolundakarar verilmiştir.

Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 1. İdare Mahkemesinin 13.07.2011 tarihli ve E:2011/737 sayılı kararıyla yürütmenin durdurulması istemi reddedilmiştir.

Bu karara karşı Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itiraza başvurulmuş olup, anılan Mahkeme tarafından 14.09.2011 tarihli ve Y.D. İtiraz No:2011/4175 sayılı kararı ile; “davacı itirazının kabulü ile Ankara 1. İdare Mahkemesinin 13.07.2011 tarih ve E:2011/737 sayılı yürütmenin durdurulması talebinin reddine dair kararının kaldırılmasına” karar verilmiştir.

Söz konusu kararın uygulanmasını teminen 31.10.2011 tarih ve 2011/MK-233 sayılı karar ile; “
1 ) Kamu İhale Kurulu’nun 04.04.2011 tarihli ve 2011/UH.III-1210 sayılı Kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme Kararı uyarınca, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Aynı davaya ilişkin olarak bu defa Ankara 1. İdare Mahkemesinin 16.12.2011 tarihli, E:2011/737, K:2011/2146 sayılı kararı ile;

” …

Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Daire Başkanlığı’nca açık ihale usulü ile yapılacağı ilan edilen “800 Kişi ile Şoförlük, Vatmanlık, Tamir ve Bakım Hizmetlerinin Yaptırılması Hizmet Alımı” ihalesinde 7 adet ihale dokümanı satın alındığı, 28.02.2011 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 2 isteklinin teklif verdiği, yaklaşık maliyetin 39.453.152,52-TL olarak belirlendiği ihalede Viptur Turizm Nakliye İnşaat Müteahhitlik Hizmetleri Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin teklif fiyatının 37.792.558,00-TL, Konulaş Nakliye Petrol Ürünleri Müteahhitlik Hizmetleri Sanayi Ticaret

Limited Şirketi ile Halkulaşım Nakliye Akaryakıt Hayvancılık Müteahhitlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketinin oluşturduğu ortak girişiminin teklif fiyatının ise 37.928.337,50-TL olduğu, ihalenin, geçerli teklif sahibi bu iki istekliden teklif bedeli düşük olan Viptur Turizm Nakliye İnşaat Müteahhitlik Hizmetleri Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı; ihale dokümanı satın alan ancak teklif vermeyen üçüncü bir firma tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 04.04.2011 tarih ve 2011/UH.III-1210 sayılı kararıyla; başvuru sahibinin iddialarından ikisinin yerinde görülmediği, fakat bir iddianın yerinde görülmekle beraber, bu hususun tek başına ihalenin iptalini gerektirmediği ancak anılan ihalede 7 adet dokümanın satın alındığı, 2 isteklinin teklif verdiği ihalede oluşan fiyat teklifleri karsız yaklaşık maliyetin (32.877.627,10-TL) üzerinde olduğundan, ihalede rekabet ortamının oluşmadığı gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verildiği davanın da bu işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.

Kamu ihalelerinde, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması, şeffaflığın, rekabetin, eşit muamelenin, güvenirliğin sağlanması gibi Kanunun temel ilkelerinin ihlal edildiğinin belirlenmesi, başka bir ifadeyle kamu yararına uygun davranılmadığı sonucuna varılması hallerinde ihalenin iptal edilebileceğinin kabulü gerekmektedir.

Olayda; dava konusu ihalede 7 adet ihale dokümanı satın alındığı, ancak 2 istekli tarafından teklif verildiği ve ihalede oluşan fiyat tekliflerinin ise kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde oldukları görüldüğünden, anılan ihalede 4734 sayılı Kanun’un aradığı anlamda ve amaçladığı şekilde rekabet ortamının oluşmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan: dava konusu ihaleyle ilgili olarak. Sis-Tem Sosyal Hizmetler Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülen iddialardan ikisinin yerinde görülmediği, fakat; işçilik maliyetinin; işçilik ücreti idari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli ve işveren sigorta pirim tutarından oluştuğu, dolayısıyla birim fiyat teklif cetvelinde yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli ve işveren sigorta prim tutarının ayrı bir kalem olarak değil, işçilik maliyetine ilişkin kalem içerisinde yer alması gerektiği, idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinde ise giyim bedelinin ayrı bir iş kalemi olarak öngörüldüğü, bu düzenlemenin tekliflerin sağlıklı bir biçimde verilmesini engellediği ve sözleşme sonrası hukuki ihtilaflara yol açabileceği yolundaki iddiasının incelenmesi sonucunda; idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinde; fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmalar ve malzeme giderleri ile brüt asgari ücretin % fazlası üzerinden ücret ödenmesi öngörülen personele ilişkin maliyetlerin ayrı iş kalemleri olarak öngörüldüğü, yol ve yemek giderine ilişkin giderler ile işveren sigorta prim tutarının personele ödenecek ücret içerisinde gösterildiği, bununla birlikte giyim giderinin ayrı iş kalemi olarak düzenlendiği, giyim maliyetinin işçi sayısına bağlı bir maliyet kalemi olduğu, bu nedenle bu maliyet kaleminin işçilik maliyeti içerisinde gösterilmesi gerekmediği; bu hususun ancak iş artışı olması durumunda önem arzedeceği, iş artışı olup olmayacağının ise ihtimale dayalı bir husus olduğu dikkate alındığında, giyim giderinin birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak öngörülmesinin de hukuka uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; dosyadaki bilgi ve belgelerle, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin ve Sis-Tem Sosyal Hizmetler Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda yerinde görülen iddianın birlikte değerlendirilmesi sonucunda; rekabet şartları oluşmayan ihalenin iptaline ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı” gerekçeleri ile; “Davanın reddine” karar verilmiş olup anılan Mahkeme Kararı Hukuk Danışmanlığı tarafından 29.05.2012 tarihinde tebellüğ edilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28/1 maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Mahkeme Kararının icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulu’nun 31.10.2011 tarihli ve 2011/MK-233 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi