Reklam Alanı Kiralama Bedelinin İzmir Büyükşehir Belediyesinden Tahsil Edilememesi (Sayıştay)

BULGU: Reklam Alanı Kiralama Bedelinin İzmir Büyükşehir Belediyesinden Tahsil Edilememesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

900 adet otobüs ve 500 adet durakta mevcut olan sesli görsel yolcu bilgilendirme sisteminin İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından kullanılması karşılığı ESHOT Genel Müdürlüğüne yatırılması gereken tutarların 2022 yılı eylül ayından itibaren yatırılmadığı görülmüştür.
ESHOT Genel Müdürlüğü tarafından ”İzmir Büyükşehir Belediyesi ESHOT Genel Müdürlüğü Otobüs Durak Yerlerindeki Reklam Alanları, Otobüs Dış Yüzeylerinin Reklam Alanları, Otobüs İçi Dijital Bilgi Platformu Kurulumu, Otobüs İçi, Otobüs Durakları ve Aktarma Merkezleri Yolcu Bilgilendirme Sistemi Kurulumu ve Sabit Reklam Alanları Kullanım Hakkının Kiraya Verilmesi İşi” ihale edilmiş ve yüklenici ile 19.02.2020 tarihinde sözleşme imzalanmıştır.
Mevcut İhale 3 kısımdan oluşmaktadır:
I.KISIM: Otobüs Durakları (CLP ve Bayrak Duraklar) (Kendi içinde 4 kalem)
KISIM: Otobüs İç ve Dış Yüzey Alanları (Kendi içinde 11 kalem)
KISIM: Otobüs İçi ile Duraklarda Sesli Görsel Bilgilendirme Sistemleri (Kendi içinde 4 kalem)
III. Kısımda bulunan ve Teknik Şartname’de belirtilen 900 adet otobüs ve 500 adet durakta mevcut olan sesli görsel yolcu bilgilendirme sisteminin yüklenici tarafından değil İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından kullanılması kararı verilerek, 01.08.2022 tarihinde iş eksilişine gidilmiştir. Bu iş eksilişinin amacı, söz konusu otobüs ve durakların İzmir Büyükşehir Belediyesinin yatırım, faaliyet, etkinlik ve hizmetlerinin duyuru, ilan, tanıtım ve reklamı için kullanılmasıdır.
Büyükşehir Başkanlığınca uygun görülen bu karar, ESHOT Genel Müdürlüğüne bildirilmiş ve iş eksilişi sonrası yüklenici tarafından bu alanlarda reklam uygulaması yapılmaması ve bahse konu yerlerden kira alınmaması istenmiştir. Dolayısıyla, bahse konu alanların İzmir Büyükşehir Belediyesince kullanılması ve kullanımdan doğacak bedellerin ise yüklenici ile yapılan şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak ESHOT Genel Müdürlüğü hesaplarına yatırılacağı yapılan bir protokol çerçevesinde detaylandırılmıştır.
İzmir Büyükşehir Belediyesi ile ESHOT Genel Müdürlüğü arasında yapılan Protokol’ün konusu; “İzmir Büyükşehir Belediyesinin yapmış olduğu yatırım, faaliyet, etkinlik ve tüm hizmetlerin daha etkin ve yaygın tanıtımı için halkın ve toplumun refahı ve faydası ile kamu yararı kapsamında kent genelinde kamuoyuna duyurulması amacı ile duyuru, ilan, tanıtım ve reklam için ESHOT Genel Müdürlüğünün otobüs içi ile duraklardaki sesli ve görsel bilgilendirme sistemlerinin kullanılması hizmetinin alınması” olarak belirlenmiştir.
Protokolün “Hizmet Bedelinin Ödenmesi” başlıklı 5’inci maddesine göre; ESHOT Genel Müdürlüğünün otobüs içi ile duraklardaki sesli ve görsel bilgilendirme sistemlerinden elde etmesi gereken kira geliri bedelinin Sözleşme’deki hükümler çerçevesinde; 01.08.2022 tarihinden itibaren sözleşme süresi sonuna kadar İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından ESHOT Genel Müdürlüğüne ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Bu konuya ilişkin yapılan inceleme neticesinde;
ESHOT Genel Müdürlüğünce, yapılan kullanım karşılığında ağustos 2022 tarihinden başlayarak İzmir Büyükşehir Belediyesine faturalar düzenlendiği,
Ağustos 2022 dönemine ait ilk fatura bedeli olan 990.651,87 TL’lik tutarın 18 ay sonra tahsil edildiği, eylül 2022 ile ekim 2022 dönemi alacağı olan 1.965.386,14 TL’nin ise nisan 2024 tarihinde ödendiği ve başkaca tahsilat gerçekleşmediği,
Yapılan kullanım karşılığında gerekli faturalar düzenlenip gönderilmesine rağmen eylül 2022 yılından bu yana İzmir Büyükşehir Belediyesince kiralama bedellerinin yatırılmadığı,
Kullanım karşılığı ESHOT Genel Müdürlüğünün toplam alacağının 2023 sonu itibari ile 20.624.189,83 TL’ye ulaştığı,
Tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, otobüs içi reklam alanlarının İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından kulllanılmasından kaynaklı alacaklar için her ay düzenlenen faturaların İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığına gönderildiğini, geçmiş yıllara ait tahsilatların gecikmeli olarak yapıldığını ve 2023 yılından kaynaklanan alacakların ise halen tahsil edilmediğini ifade etmiştir.
Sonuç olarak, İzmir Büyükşehir Belediyesinden olan gecikmiş alacakların tahsilatı konusunda yapılan girişimlere rağmen alacakların tahsil edilememesinin önüne geçmek adına gerekli hukuki tedbirlerin yerine getirilmesi gerekmektedir.