|
ÖZET: Erciyes Üniversitesi’nde, resmi taşıtların 237 sayılı Taşıt Kanunu’na aykırı bir şekilde kullanıldığı tespit edilmiştir. 2024 yılı içerisinde, üniversitedeki bir öğretim üyesinin resmi bir Kurulun toplantılarına katılmak amacıyla Ankara’ya gidiş-dönüş için tahsis edilen araçlar, yalnızca makam hizmetleri için belirlenen kurallara uymamaktadır. Kanun, yalnızca Rektörlük makamına bir taşıt tahsis edilmesini öngörmekte ve diğer birimlerin bu tür araçları kullanmalarına izin vermemektedir.
Yapılan incelemelerde, öğretim üyesinin resmi Kurul toplantılarına katılımı için araç talep ettiği, Rektörlük tarafından bu taleplerin kabul edildiği ve buna bağlı olarak akaryakıt ile şoför giderlerinin üniversite bütçesinden karşılandığı belirlenmiştir. Ancak, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, resmi Kurul üyelerinin ulaşım ihtiyaçlarının üniversite tarafından karşılanmasını gerektirmemektedir. Bu durum, kişisel harcamaların üniversite bütçesinden karşılanamayacağı anlamına gelmektedir. Sonuç olarak, 237 sayılı Kanun ve ilgili genelgeler doğrultusunda, üniversiteye ait araçların yalnızca mevzuatta belirtilen amaçlar için tahsis edilmesi gerekmektedir. Üniversite yönetimi, bu tür ihlallerin tekrar yaşanmaması için gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, mevzuata aykırı araç tahsisi yapılmamalıdır. |
BULGU: Resmi Taşıtların Mevzuata Uygun Kullanılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Erciyes Üniversitesi envanterinde yer alan resmi taşıtların, 237 sayılı Taşıt Kanunu’na aykırı şekilde, üyesi bulunduğu resmi bir Kurulun toplantılarına katılmak üzere 2024 yılı içerisinde çeşitli tarihlerde Ankara’ya giden ve dönen öğretim üyesi için tahsis edildiği görülmüştür.
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Taşıt verilecekler” başlıklı 4, 5 ve 6’ncı maddelerinde, emirlerine ve zatlarına binek otomobili verilenlerin (1) sayılı cetvelde, makam hizmetlerine tahsis edilen taşıtların (2) sayılı cetvelde gösterildiği; birinci maddede yazılı kurumların daimi hizmetleri için Cumhurbaşkanı kararıyla yalnız birer hizmet arabası bulundurabileceği, bu hizmet arabalarının ihtiyaca göre station wagon binek veya kaptıkaçtı tiplerinden biri olabileceği ve Kurumların (1) ve (2) sayılı cetvellerde yazılı makam ve hizmetler için hizalarında gösterilen arabalardan fazla taşıt bulunduramayacakları gibi daimi hizmetler için beşinci maddede yazılı tipte bir arabadan fazla araç kullanamayacakları düzenlenmiştir.
Anılan Kanuna ekli (2) sayılı cetvelde yalnızca Üniversite Rektörleri için 1 adet taşıt aracı tahsis edilmiş olup söz konusu araç münhasıran makam hizmetlerine tahsisli bir taşıttır.
Yapılan incelemede, Erciyes Üniversitesi bünyesindeki bir fakültede görevli bir öğretim üyesinin resmi bir Kurulun üyesi olması nedeniyle, Kurulun 2024 yılı içerisinde yaptığı toplantılara araçla gitmek ve dönmek üzere başvurduğu; yaptığı başvuruların Rektörlük makamınca kabul edildiği; getirip götürecek personelin görevlendirmesinin yapıldığı; akaryakıt giderinin yanı sıra şoför personelin harcırahının da bu tahsis sebebiyle Üniversite bütçesinden ödendiği tespit edilmiştir.
Her şeyden önce, bir giderin Üniversite bütçesinden ödenebilmesi için bu giderin Üniversitenin sorumluluğunda bulunan işler için olması ve bütçesinde öngörülmüş olması gerekmektedir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Yükseköğretim Kurumlarının Görevleri” başlıklı 12’nci maddesinde, resmi bir Kurulun üyesi olanların toplantıya gidiş dönüş anlamındaki ulaşım ihtiyacının Üniversitece araç tahsis edilerek karşılanması gibi bir görev bulunmamaktadır. Keza hizmet, Üniversiteye ait resmi hizmetin ifası için il içi ve il dışı görevlendirmeyi gerektiren her türlü görevi ifade etmekte olup yukarıda bahsi geçen Kurul üyeliğinden kaynaklanan toplantıya katılımla ilgili harcamalar şahsi alana giren harcamalardan olduğundan hizmet olarak nitelenmesi ve Üniversite bütçesinden karşılanması mümkün değildir. Kaldı ki Üniversitelerde tahsise konu edilebilecek tek taşıt, 237 sayılı Kanun uyarınca Rektörlük makamı içindir.
Ayrıca, 17.05.2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Tasarruf Tedbirleri” konulu ve 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde de, 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa ekli (1) ve (2) sayılı cetvel kapsamındaki hizmetlere ve koruma altına alınanlara tahsis edilen taşıtlar dışında hiçbir makama taşıt tahsis edilmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
237 sayılı Kanun’un “Cezalar” başlıklı 16’ncı maddesinde;
“Bu Kanunun şümulüne giren taşıtları her ne suretle olursa olsun tahsis olunduğu işin gayrisinde veya şahsî hususlarda kullananlar veya kullanılmasına müsaade edenler veya kanunda yazılı olduğu şekilde kullanılmış gibi gösterenler veya kanunen bir makama veya işe tahsis olunmadığı hâlde hakikati tağyir ile bu taşıtlardan istifade eden ve ettirenler, bunların gidiş gelişine müsaade edenler veya kanuna aykırı olarak numara ve plaka verenlerle kullananlar veya kullanılmaya elverişli olduğu hâlde ekonomik ömrünü doldurduğu bahanesiyle yenileyen veya yeniletenler veya bu hususlar için masraf tahakkuk evrakını hazırlayan veya tasdik veya bunlara ait ita emirlerini vize edenler hakkında bir seneye kadar hapis cezasına hükmolunur. Bu yüzden hasıl olan masraf ve zararlar genel hükümlere göre tazmin ettirilir.
Tekerrürü halinde verilecek hapis cezası iki aydan aşağı olamaz.”
Denilmektedir.
Açıklanan gerekçelerle mevzuatında öngörülmeyen hiçbir şahıs ya da kurum için araç tahsisi yapılmaması gerekmektedir.
Üniversite tarafından verilen cevapta; ilgili mevzuat gereği Rektörlükçe gerekli düzenlemelerin yapılacağı, mevzuatında araç tahsis izni verilmeyen hiçbir şahıs ya da birim için Üniversiteye ait araçlarla görevlendirme işlemlerinin tekrarlanmayacağı belirtilmiştir.
Üniversite tarafından verilen cevap değerlendirildiğinde; bulguya iştirak edildiği ve mevzuatı gereği Üniversiteye ait araçlarla görevlendirme işlemi yapılmayacağı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak; mevzuatında araç tahsis izni verilmeyen hiç bir şahıs ya da birim için Üniversiteye ait araçların kullandırılmaması gerekmektedir.