| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, ruhsat belgesi veya geçici ruhsat belgesi olmayan beş kamu sağlık tesisi faaliyette bulunmaktadır. Kamu Sağlık Tesisleri Ruhsatlandırma Yönetmeliği’ne göre, bu tesislerin ruhsatlandırılması ve denetimi Sağlık Bakanlığı’nın görevleri arasında yer almakta olup, gerekli belgelerin eksik olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, ruhsatlandırma işlemleri için ilgili birimlerin koordineli çalışması gerekmektedir. |
BULGU: Ruhsat Belgesi Olmadığı Halde Faaliyette Olan Kamu Sağlık Tesislerinin Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Ruhsat belgesi veya geçici ruhsat belgesi olmayan Bakanlığa bağlı 5 adet sağlık tesisinin faaliyette olduğu görülmüştür.
20.09.2019 tarihli ve 30894 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Sağlık Tesisleri Ruhsatlandırma Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde bu Yönetmelik’in amacının kamu sağlık tesislerinin dengeli dağılımı, hizmetin kaliteli ve verimli sunulması için sağlık tesisleri ile bünyesindeki merkez, ünite ve birimlerin ruhsatlandırılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtilmiştir. Yönetmelik’in 2’nci maddesi gereğince Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşları, Devlet üniversiteleri, belediyeler, organize sanayi bölgeleri ile diğer kamu kurum ve kuruluşları bünyesindeki sağlık tesisleri ile Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki sağlık teşkilleri kapsam içerinde yer almaktadır. Yine anılan Yönetmelik’in 14’üncü maddesinde ruhsat ve faaliyet izin belgesi başvurusuna ilişkin, 15’inci maddesinde de ruhsat ve faaliyet izin belgesi düzenlenmesine ilişkin hükümler yer almaktadır.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 355’inci maddesinde, kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere ait sağlık kurum ve kuruluşlarına izin vermek ve ruhsatlandırmak, bu izin ve ruhsatları gerektiğinde süreli veya süresiz iptal etmek Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun ek 11’inci maddesinde;
“… Olağanüstü durumlarda mesleğini icraya yetkili kişilerce acil sağlık hizmeti ulaşana ve sağlık hizmeti devamlılık arz edene kadar verilecek olan sağlık hizmeti hariç, ruhsatsız olarak sağlık hizmeti sunan veya yetkisiz kişilerce sağlık hizmeti verdirenler, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Özel izne tabi hizmet birimlerini Sağlık Bakanlığından izin almaksızın açan veya buralarda verilecek hizmetleri sunan sağlık kurum ve kuruluşları, bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yarısına kadar idari para cezası ile cezalandırılır…” hükmü yer almaktadır.
Daha önce sadece özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişiler tarafından açılan sağlık tesisleri ruhsatlandırılırken 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin yürürlüğe girmesi ile kamu ve özel ayrımı yapılmadan bütün koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmeti sunan/sunacak sağlık tesislerinin, Sağlık Bakanlığı planlamalarına uygun olarak hizmet vermesi ve Bakanlıkça ruhsatlandırılması gerekli kılınmıştır. Bu kapsamda 663 sayılı KHK’nın mülga 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında, Bakanlık Makamından alınan 01.11.2013 tarihli ve 36089 sayılı onayda; mülga Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna, üniversitelere, mülga Türkiye Halk Sağlığı Kurumuna, belediyelere ve OSB’lere bağlı olarak hizmet veren sağlık tesisleri ve bağlı birimlerinin kayıt altına alınarak bundan sonra açılacak tesislerin planlama kapsamında izinlerinin verilebilmesi ve ruhsata tabi diğer işlemlerinin yapılabilmesi için söz konusu tesislere 01.01.2015 tarihine kadar geçerli olmak üzere geçici ruhsatname düzenleneceği belirtilmiş, daha sonra alınan onaylarda bu süre uzatılmış ve 19.07.2017 tarihli ve 020-1527 sayılı Bakanlık Makam Onayı ile sağlık hizmeti sunan ve yeni hizmete girecek sağlık tesisleri adına düzenlenecek geçici ruhsat belgelerinin Yönetmelik’in yürürlüğe girmesini müteakip ruhsatnameler düzenleninceye kadar geçerli kabul edilmesi, sağlık tesislerinin faaliyetlerine devam etmeleri ile birlikte geçici ruhsat belgesi düzenlenmesi işlemlerine devam edilmesi uygun görülmüştür.
Diğer yandan Kamu Sağlık Tesisleri Ruhsatlandırma Yönetmeliği’nin Geçici 1’inci maddesinde bu Yönetmelik’in yayımı tarihinden önce Bakanlıkça düzenlenmiş geçici ruhsat belgelerinin, beş yılı geçmemek üzere, Ek-1’de yer alan fiziki kriterler ile ilgili mevzuatındaki fiziki kriterleri sağlaması kaydıyla, ruhsat ve faaliyet izin belgesi düzenleninceye kadar geçerli olduğu belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; açılış onay tarihi 2022 yılı ve öncesi olan Bakanlığa bağlı beş adet sağlık tesisi için ruhsat belgesi veya geçici ruhsat belgesi düzenlenmediği halde sağlık tesislerinin faaliyette olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu sağlık tesislerinden bazılarının ruhsatlandırma açısından gerekli başvuru belgelerinin Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne henüz ulaşmadığı, bazılarının ise ruhsatlandırma açısından gerekli başvuru bilgi ve belgelerinde eksiklik olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla; bütün sağlık tesislerinin ruhsatlandırılması ve ruhsatlandırma sonrası faaliyetlerinin mevzuata uygun olup olmadığına dair denetimlerinin yapılması Bakanlığın asli görevleri arasında yer aldığından söz konusu sağlık tesislerinin ruhsatlandırmaya esas kriterleri sağlayıp sağlamadığının tespit edilmesi ve denetiminin yapılabilmesi bakımından ruhsatlandırma işlemleri için il sağlık müdürlükleri ile Bakanlığın ilgili birimleri olan Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü ve Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından koordineli bir çalışma yapılması gerekmektedir.