|
ÖZET: Ruhsat harç ve ücretlerinin tahakkuk ve tahsilat süreçlerinde önemli bir uyumsuzluk tespit edilmiştir. 2023 yılı aralık ayında yapılan yapı ve iskan ruhsatı başvurularının, 2024 yılında düzenlenmesine rağmen, harçların başvuru tarihine göre hesaplanarak tahsil edildiği gözlemlenmiştir. 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, bina inşaat harcının ruhsatın alındığı tarihteki tarifeye göre alınması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, 2023 yılına ait başvuruların 2024 yılı tarifesi üzerinden değil, önceki yılın tarifesiyle tahsil edildiği ortaya çıkmıştır.
Bu durum, 2023 aralık ayında başvurusu yapılan ve 2024 yılında ruhsatı verilen yapıların harçlarında yaklaşık 5.000.000,00 TL’lik bir eksik tahakkuk olduğunu göstermektedir. İdarenin, 01.01.2025 tarihi itibarıyla tüm tahakkuk ve tahsilatların tamamlandığına dair açıklaması olsa da, 5 yıllık zaman aşımı süresi içerisinde bu işlemlerin gerçekleştirilmesi mümkün görünmemektedir. Ayrıca, idare tarafından tahakkuk ve tahsilata dair herhangi bir belge sunulmamıştır. Sonuç olarak, 2024 yılından itibaren, yapı ve iskan ruhsatlarının başvuru tarihi, düzenlenme tarihi ve hangi yılın ücret tarifesinin kullanıldığı açısından incelenerek, hatalı tahsilatların gecikme zammı ile birlikte düzeltilmesi gerekmektedir. Bu durum, ilgili mevzuatın uygulanabilirliğini sağlamak adına önem taşımaktadır. |
BULGU: Ruhsatlara İlişkin Harç ve Ücretlerin Başvuru Tarihine Göre Tahakkuk Ettirilerek Tahsil Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Bir önceki yılın aralık ayında yapılan yapı ve iskan ruhsatı başvurularına ilişkin Belediye İmar Müdürlüğü tarafından verilen ruhsatların bir sonraki yıl düzenlenmesine rağmen harçların başvuru tarihi itibarıyla hesaplanarak tahsil edildiği görülmüştür.
2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Mükerrer 7’nci Bina ve İnşaat Harcı bölümünün “Konu, vergiyi doğuran olay” başlıklı Ek madde 1’inci maddesinin ilk fıkrasında;
“Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yapılan her türlü bina inşaatı (ilave ve tadiller dahil), inşaat veya tadilat ruhsatının alınmasında Ek Madde 6’da yer alan tarifede gösterilen nispet ve hadlerde bina inşaat harcına tabidir.”,
“Mükellef” başlıklı ek 3’ünücü maddesinin ilk fıkrasında;
“Bina inşaat harcını inşaat, ilave veya tadilat için inşaat ruhsatı alanlar öder.”,
“Harcın ödenmesi ve yeri” başlıklı ek 5’inci maddesinde;
“Bina İnşaat Harcı, inşaat ruhsatının alınmasından önce makbuz karşılığında ilgili belediyeye ödenir. İnşaatın kısmen yapılması veya hiç yapılmaması halinde inşaat ruhsatı kısmen veya tamamen iptal edilirse, daha önce ödenmiş olan harçta gerekli düzeltme ve iadeler yapılır.” hükmü yer almaktadır.
İmar Müdürlüğü tarafından verilen yapı ve iskan ruhsatlarının incelenmesi sonucunda, 2023 yılı aralık ayında yapılan bazı yapı ve iskan ruhsatı başvurularına ilişkin ruhsatların 2024 yılında düzenlenmesine karşın 2023 yılı gelir ücret tarifesi üzerinden alındığı görülmüş olup bu durumun önceki yıllarda da devam ettiği anlaşılmıştır.
2023 yılı aralık ayında başvurusu yapılarak tahsil edilen, ancak 2024 yılında yapı ruhsatı verilenlerden bina inşaat ruhsatı ile yol kaldırım yapım ücretlerinden eksik tahakkuk ettirilen tutarın gecikme zammı ile birlikte yaklaşık 5.000.000,00 TL olduğu kuruma yaptırılan ek tahakkuklardan anlaşılmıştır.
Sözü edilen Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 7’nci bölüm ek 1 ve 7’nci maddelerinde düzenlenen harcın, ruhsatın düzenlendiği tarihteki tarife üzerinden alınması gerektiği açıktır.
İdare cevabında 01.01.2025 tarihi itibarıyla konu ile ilgili bütün tahhakkuk ve tahsilatların yapıldığını bildirmiş olsada 5 yıllık zaman aşımı süresi içerisinde iskan ve yapı ruhsatlarının tahakkuk ve tahsilinin yapılması mümkün gözükmediği gibi idare tarafından tahaakkuk ve tahsilata ilişkin herhangi bir belge gönderilmemiştir.
Bu durumda, 2024 yılından zamanaşımı süresi olan 5 yıl geriye dönük olarak yapı ve iskan ruhsatlarının; başvuru tarihi, düzenlenme tarihi ve hangi yıl ücret tarifesinden harçların alındıkları yönünden incelenerek hatalı dönemde tahsil edilenlerin gecikme zammı ile birlikte tahakkuk ve tahsilatının yapılması gerekmektedir.