|
ÖZET: Ruhsatlı iş yerleri, İlan ve Reklam Vergisi mükellefleri ile Çevre Temizlik Vergisi mükellefleri listeleri arasında tutarsızlıklar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi Kamu İdaresi’nin bu listeleri entegre etmediğini ve bazı mükellef kayıtlarının uyumsuz olduğunu ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelere ruhsat verme ve denetleme yetkisi tanırken, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu da ilan ve reklam ile çevre temizlik vergilerinin mükellefiyetini düzenlemektedir.
Yapılan incelemelerde, ruhsatlı iş yerleri listesinin güncel durumu yansıtmadığı ve 2022 yılından önce ruhsat verilen iş yerlerinin aktifliği konusunda yeterli kontrol sağlanamadığı görülmüştür. Ayrıca, bu listelerdeki tutarsızlıklar nedeniyle bazı mükelleflerin bir listede yer alırken diğerlerinde bulunmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, ruhsat bilgilerini aylık olarak güncellediğini belirtse de, denetimlerdeki tutarsızlıklar ve kanıtlayıcı belgelerin eksikliği, durumun ne ölçüde düzeltildiğini belirsiz kılmaktadır. Bu durum, belediye gelirlerinde potansiyel kayıplara yol açabileceğinden, ilgili listelerin birbirleriyle uyumlu hale getirilmesi ve düzenli kontrollerin yapılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Ruhsatlı İş Yerleri Listesi, Çevre Temizlik Vergisi ile İlan ve Reklam Vergisi Mükellef Listelerinde Tutarsızlıklar Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından ruhsatlı iş yerleri listesi, İlan ve Reklam Vergisi mükellefleri listesi ile Çevre Temizlik Vergisi mükellefleri listelerinin birbirleriyle entegre edilmediği ve bazı mükellef kayıtlarının tutarsız olduğu görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde, gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek ve gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek belediyenin yetki ve imtiyazları arasında sayılmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 12’nci maddesinde; belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü ilan ve reklamın, İlan ve Reklam Vergisine tabi olduğu, 13’üncü maddede verginin mükellefleri, 14’üncü maddede ise istisna ve muafiyetler belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un Mükerrer 44’üncü maddesinde; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, maddenin 8’inci fıkrasında ise; iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait Çevre Temizlik Vergisinin, belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı hükmü yer almaktadır.
İlgili mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere belediye sınırları içerisinde ticari faaliyet yürütmek isteyen gerçek veya tüzel kişilere öncelikle iş yeri açma ruhsatı verilmeli, sonrasında eğer herhangi bir istisna ve muafiyetten yararlanmıyorlarsa Çevre Temizlik Vergisi ile İlan ve Reklam Vergisi mükellefiyeti tesis edilmelidir.
Yapılan incelemede, ruhsatlı iş yerleri listesinin güncel durumu yansıtmadığı ve 2022 yılından önce ruhsat verilen iş yerlerinin aktif olarak çalışıp çalışmadığının kontrolünün sağlıklı bir şekilde yapılamadığı görülmüştür. Ayrıca ruhsatlı iş yerleri listesi, Çevre Temizlik Vergisi ile İlan ve Reklam Vergisi mükellef listelerinde tutarsızlıklar olduğu, bu listelerden birinde yer alıp diğerlerinde yer almayan mükellefler olduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünce aylık olarak gönderilen iş yeri ruhsat bilgileri doğrultusunda kontrollerin yapıldığı ve Çevre Temizlik ile İlan ve Reklam Vergileri yönünden gerekli yoklama tespitlerinin düzenli olarak gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.
Her ne kadar Kamu İdaresi cevabında gerekli kontrollerin düzenli olarak yapıldığı belirtilmiş olsa da, yapılan incelemelerde bulguda belirtilen listeler arasında tutarsızlıklar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kanıtlayıcı belge sunulmadığından bulgu konusu hususların ne ölçüde düzeltildiği de belirlenememektedir.
Belediye gelirlerinde meydana gelebilecek olası kayıpların önlenebilmesi için ilgili listelerin kontrol edilerek birbiriyle uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir.