BULGU: Ruhsatsız veya Ruhsat Eklerine Aykırı Yapılar ile Mücadelede Yetersiz Kalınması ve İmar Mevzuatında Yer Alan Yaptırımların Etkin Bir Şekilde Uygulanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İdarenin görev alanında bulunan ve imar mevzuatına aykırı bir şekilde “kaçak yapı” sınıfında bulunan yapılara, imar mevzuatında yer alan yaptırım hükümlerinin etkin bir şekilde uygulanmadığı görülmüştür.
09.05.1985 tarih ve 18749 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 3194 sayılı Kanun’un “Yapı ruhsatiyesi” başlıklı 21’inci maddesinde, aynı Kanun’un 26’ncı maddesinde gösterilen istisnalar hariç her türlü inşaat yapımının ilgisine göre belediye veya valiliklerden alınacak yapı ruhsatına tabi olduğu, “Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32’nci maddesinde, istisnalar dışında ruhsat alınmadan yapıya başlanması, kaçak yahut ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapılması durumunda mevcut yapının yerel idarelerce yıktırılacağı, yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde yapı sahibi tarafından yapının ruhsata uygun hale getirilmediğinin veya ruhsat alınmadığının ilgili idaresince tespit edilmesine rağmen iki ay içinde hakkında yıkım kararı alınmayan yapılar ile hakkında yıkım kararı alınmış olmasına rağmen altı ay içinde ilgili idaresince yıkılmayan yapıların Bakanlıkça yıkılabileceği, “İdari müeyyideler” başlıklı 42’nci maddesinde, imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında idari para cezası uygulanacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemelerde; Özel İdare yetki sınırları içinde bulunan toplam 67 taşınmaz için İl Daimî Encümeni tarafından yıkım kararı alındığı, bu kaçak yapılardan: yalnızca 5 tanesinin yıktırıldığı, halen haklarında yıkım kararı bulunan 62 adet “kaçak yapı” sınıflaması kapsamında taşınmazın mevcut olduğu tespit edilmiştir.
Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve ruhsatlandırılamayan kaçak inşaatların yıkımı konusunda gerekli iş ve işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak; “kaçak yapı” sınıfında bulunan yapıların 3194 sayılı İmar Kanunu’na uygun bir şekilde ruhsatlarına uygun hale getirilmesinin sağlanması, bunun gerçekleştirilememesi durumunda İl Daimî Encümenince haklarında yıkım kararı alınan yapıların yıkılması, bu yapılara imar mevzuatında yer alan idari para cezalarının uygulanarak takibinin yapılmasının gerekli olduğu değerlendirilmektedir.