ÖZET: Sabit bedel olarak belirlenen su güvence bedellerinin güncellenmeden iadesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ele alınmıştır. Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde, su aboneliği sırasında alınan depozito ücretlerinin, iade aşamasında herhangi bir güncelleme yapılmaksızın aynı tutar üzerinden geri verildiği tespit edilmiştir. Belediye Su ve Kanalizasyon Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre, güvence bedelinin, abonenin ait olduğu grup için üç tahakkuk dönemindeki ortalama su tüketimi ile su birim fiyatının çarpılmasıyla belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, abonelik sona erdiğinde güvence bedelinin, son endeks okuma bilgileri doğrultusunda güncellenerek iade edilmesi gerekmektedir.

Gölpazarı Belediyesi’nin gelir tarifesinde, abonelik sırasında alınan sabit depozito ücretinin yıllar sonra aynı tutar ile iade edildiği gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, su abonelikleri için alınan depozito bedelinin metreküp üzerinden belirlenmesine karar verildiğini ve su fiyatları güncellendikçe güvence bedelinin de otomatik olarak güncelleneceğini ifade etmiştir. Ancak, geçmiş yıllarda sabit olarak alınan depozito bedellerinin iadesinde Türkiye İstatistik Kurumu’nun Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranına göre güncelleme yapılması gerektiği vurgulanmıştır.

Sonuç olarak, su aboneliği sırasında alınan güvence bedellerinin, iade zamanında TÜFE oranı ile güncellenerek geri verilmesi gerekmektedir. Bu uygulama, hem adaletin sağlanması hem de mali şeffaflığın artırılması açısından önem taşımaktadır.

BULGU: Sabit Bedel Olarak Belirlenen Su Güvence Bedellerinin Güncellenmeden İadesinin Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Su aboneliği depozito ücretlerinin Belediye gelir tarifesinde sabit bedel olarak belirlendiği ve abonelik esnasında alındıktan sonra iadesinde ise herhangi bir güncelleme yapılmadan aynı bedelin iadesinin gerçekleştirildiği görülmüştür.

Belediye Su ve Kanalizasyon Hizmetlerinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Başvuru sahibinden bilgi ve belge istenmesine ilişkin hususlar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde; belediyelerin, başvuru sahiplerinin su ve atıksu hizmetlerine ilişkin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeme riskine karşılık sözleşme yaparken nakit ya da banka kesin teminat mektubu olarak güvence bedeli talep edebileceği; güvence bedelinin, başvuranın mensubu olacağı abone grubunda üç tahakkuk döneminde tüketilen ve/veya deşarjedilen ortalama su miktarı ile su birim m3 fiyatının çarpılması suretiyle elde edilen toplam bedeli aşmayacak şekilde belirleneceği; kademeli tarife uygulanan başvuran için tarifesindeki en alt kademenin esas alınacağı; abonelik sözleşmesi sona eren abonenin güvence bedelinin iadesinde, su ve atıksu hizmetlerinin verildiği yerdeki son endeks okuma bilgileri aboneye bildirildikten sonra, nakit tahsil edilen güvence bedelinin Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) tablosundaki aylık değişim oranları esas alınmak suretiyle iadenin yapılacağı ay itibarıyla güncelleneceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede Gölpazarı Belediyesi Belediye Meclisince karara bağlanan gelir tarifesinde abonelik esnasında alınmak üzere sabit depozito ücreti (güvence bedeli) belirlendiği, yıllar sonra aboneliğin sona ermesiyle sabit belirlenen güvence bedelinin iadesinin, başlangıçta tahsil edilen aynı tutar ile yapıldığı görülmüştür.

Kamu İdaresi cevabında, belediyenin ücret tarifelerinde su abonelikleri esnasında alınan depozito bedelinin metreküp olarak belirlenmesine karar verildiği, su metreküp fiyatları

güncellendikçe güvence bedelinin de otomatik güncelleneceği ifade edilerek bulguya iştirak edilmiştir. İdarece bu şekilde yeni alınan depozito bedelleri için çözüm bulunmuş olup, önceki yıllarda sabit bedel olarak alınan depozito bedellerinin iadesinde TÜFE oranıyla güncelleme yapılması gerekmektedir.

Sonuç olarak su aboneliği esnasında alınan depozito (güvence) bedelinin zamanı geldiğinde TÜFE oranıyla güncelleme yapılarak iadesinin sağlanması gerekmektedir.