ÖZET: Sabit belirlenen su güvence bedellerinin güncellenmeden iadesinin yapılması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında incelenmiştir. Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri, su aboneliği sırasında tahsil edilen depozito ücretlerini, belediye gelir tarifesinde sabit bir bedel olarak belirlemekte ve abonelik sona erdiğinde bu bedeli güncellemeksizin iade etmektedir. Bu durum, ilgili yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir; zira güvence bedelinin iadesi, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranlarına göre güncellenerek gerçekleştirilmelidir.

Pazaryeri Belediyesi örneğinde, abonelik sürecinde alınan sabit güvence bedelinin, abonelik sona erdiğinde aynı tutar üzerinden iade edildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulguyu kabul ederek, güvence bedelinin iadesinin TÜFE oranıyla güncellenmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu durum, su ve atıksu hizmetleri için abonelerin haklarının korunması açısından büyük önem taşımaktadır.

Sonuç olarak, su aboneliği sırasında alınan sabit depozito bedelinin, abonelik sona erdiğinde TÜFE oranına göre güncellenerek iade edilmesi gerekmektedir. Bu uygulama, hem yasal düzenlemelere uyum sağlamakta hem de abonelerin mali haklarını güvence altına almaktadır.

BULGU: Sabit Belirlenen Su Güvence Bedellerinin Güncellenmeden İadesinin Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Su aboneliği depozito ücretlerinin Belediye gelir tarifesinde sabit bedel olarak belirlendiği ve abonelik esnasında alındıktan sonra iadesinde ise herhangi bir güncelleme yapılmadan aynı bedelin iadesinin gerçekleştirildiği görülmüştür.

Belediye Su ve Kanalizasyon Hizmetlerinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Başvuru sahibinden bilgi ve belge istenmesine ilişkin hususlar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde; belediyelerin, başvuru sahiplerinin su ve atıksu hizmetlerine ilişkin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeme riskine karşılık sözleşme yaparken nakit ya da banka kesin teminat mektubu olarak güvence bedeli talep edebileceği; güvence bedelinin, başvuranın mensubu olacağı abone grubunda üç tahakkuk döneminde tüketilen ve/veya deşarjedilen ortalama su miktarı ile su birim m3 fiyatının çarpılması suretiyle elde edilen toplam bedeli aşmayacak şekilde belirleneceği; kademeli tarife uygulanan başvuran için tarifesindeki en alt kademenin esas alınacağı; abonelik sözleşmesi sona eren abonenin güvence bedelinin iadesinde, su ve atıksu hizmetlerinin verildiği yerdeki son endeks okuma bilgileri aboneye bildirildikten sonra, nakit tahsil edilen güvence bedelinin Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) tablosundaki aylık değişim oranları esas alınmak suretiyle iadenin yapılacağı ay itibarıyla güncelleneceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, Pazaryeri Belediyesi Belediye Meclisince karara bağlanan gelir tarifesinde abonelik esnasında alınmak üzere sabit depozito ücreti (güvence bedeli) belirlendiği, yıllar sonra aboneliğin sona ermesiyle sabit belirlenen güvence bedelinin iadesinin, başlangıçta tahsil edilen aynı tutar ile yapıldığı görülmüştür.

Kamu İdaresi cevabında, sabit bedel olarak belirlenen depozito ücretinin (güvence bedelinin) aboneliğin sona ermesiyle TÜFE oranıyla güncellenerek iadesinin yapılmasına özen gösterileceği ifade edilerek bulguya iştirak edilmiştir.

Sonuç olarak, su aboneliği esnasında alınan sabit depozito (güvence) bedelinin zamanı geldiğinde TÜFE oranıyla güncelleme yapılarak iadesinin sağlanması gerekmektedir.