|
ÖZET: Sabit ve mobil haberleşme altyapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsilatı yapılmamıştır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, ilgili belediyenin sabit ve mobil haberleşme altyapısında kullanılan kablo ve benzeri gereçler için geçiş hakkı ücretlerini izlemekte yetersiz kaldığını ortaya koymuştur. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, geçiş hakkı, geçiş hakkı sağlayıcısı ve işletmeci tanımlarını içermekte ve bu hakların kapsamını belirlemektedir. Ayrıca, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelik, geçiş hakkı ile ilgili anlaşmaların serbestçe yapılabileceğini ve ücretlerin tahsilatının taşınmaz sahipleri tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olan geçiş hakkı ücret tarifesi, her mali yılın başında TÜİK tarafından belirlenen ÜFE oranında artırılmakta ve belediyelerin bu tarifeye uygun şekilde geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından ücret tahsil etmesi gerekmektedir. Ancak yapılan denetimler sonucunda, 2024 yılı için Belediye Meclisi tarafından geçiş hakkı bedeli belirlenmediği ve işletmecilerden herhangi bir tahakkuk veya tahsilat işlemi gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili mevzuat çerçevesinde geçiş hakkı bedellerinin tahakkuk ve tahsilatının sağlanması gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedelinin Takip ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (s), (ş) ve (z) fıkralarında; “Geçiş Hakkı”, “Geçiş Hakkı Sağlayıcısı” ve “İşletmeci” tanımlamaları yapılmıştır.
Aynı Kanun’un 22’inci maddesinin birinci fıkrasında “Geçiş hakkının kapsamı” belirlenmiş, 25’inci maddesinde de işletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısının anlaşma serbestisi çerçevesinde geçiş hakkına ilişkin anlaşmalar yapabileceği düzenlenmiştir.
Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih 28510 sayılı Resmi Gazete’de “Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik” yayımlanmıştır.
Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, anlaşma yapmaya ve geçiş hakkına ait ücretlerin tahsiline ise geçiş hakkına konu olan taşınmazın sahibi veya taşınmaz üzerinde hak sahibi olanların yetkili olduğu ifade edilmiştir. 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmelik’e eklenmiş olup geçiş hakkı ücretinin Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi’nde belirtilen fiyatları aşamayacağı ve bu fiyatların her mali yılın başında TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından yayımlanan ÜFE (Üretici Fiyatları Endeksi) oranında artırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre belediyeler tarafından tarifede tavan olarak belirtilen tutarlara da riayet edilmek suretiyle geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve bu ücretlerin geçiş hakkını kullanan işletmecilerden tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemeler neticesinde, Belediye Meclisi tarafından 2024 yılı için ücret tarifesinde geçiş hakkı bedeli belirlenmediği ve geçiş hakkını kullanan işletmecilerden herhangi
bir tahakkuk ve tahsilat işlemi yapılmadığı görülmüştür.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, telekomünikasyon altyapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin tahakkuk ve tahsilinin sağlanması gerekmektedir.