|
ÖZET: Sabit ve mobil haberleşme altyapısı ile şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsilatında eksiklikler tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyenin yetki alanı içindeki bu bedellerin izlenmediğini ortaya koymuştur. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun ilgili maddeleri, geçiş hakkı, geçiş hakkı sağlayıcısı ve işletmeci tanımlarını içermekte ve bu hakların kapsamını belirlemektedir. Ayrıca, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelik, geçiş hakkı ücretlerinin belirlenmesi ve tahsilat süreçlerini düzenlemektedir.
Yönetmelik, geçiş hakkı sağlayıcıları ile işletmecilerin anlaşma yapma serbestisini tanırken, geçiş hakkı ücretlerinin tahsilatının taşınmaz sahipleri tarafından yapılacağını belirtmektedir. 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olan tarifeye göre, geçiş hakkı ücretleri belirli bir üst sınırla belirlenmiş ve her mali yıl başında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından güncellenmesi öngörülmüştür. Ancak, belediyenin mali kayıtları incelendiğinde, bu ücretlerin tahsilatıyla ilgili herhangi bir işlem yapılmadığı gözlemlenmiştir. Kamu idaresi, tespit edilen eksiklikler doğrultusunda gerekli çalışmalara başladığını bildirmiştir. Bu bağlamda, telekomünikasyon altyapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin etkin bir şekilde takip edilmesi ve tahsil edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedelinin Takip ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (s), (ş) ve (z) fıkralarında; “Geçiş Hakkı”, “Geçiş Hakkı Sağlayıcısı” ve “İşletmeci” tanımlamaları yapılmıştır. Aynı Kanun’un 22’inci maddesinin birinci fıkrasında “Geçiş hakkının kapsamı” belirlenmiş, 25’inci maddesinde de işletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısının anlaşma serbestisi çerçevesinde geçiş hakkına ilişkin anlaşmalar yapabileceği düzenlenmiştir.
Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih ve 28510 sayılı Resmî Gazete’de “Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik” yayımlanmıştır. Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, anlaşma yapmaya ve geçiş hakkına ait ücretlerin tahsiline ise geçiş hakkına konu olan taşınmazın sahibi veya taşınmaz üzerinde hak sahibi olanların yetkili olduğu ifade edilmiştir. 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmelik’e eklenmiş olup geçiş hakkı ücretinin Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi’nde belirtilen fiyatları aşamayacağı ve bu fiyatların her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre belediyeler tarafından tarifede tavan olarak belirtilen miktarlara da riayet edilmek suretiyle geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve bu ücretlerin geçiş hakkını kullanan işletmecilerden tahsil edilmesi gerekmektedir.
Belediyenin mali kayıtları üzerinden yapılan incelemede, telekomünikasyon alt yapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsiline yönelik bir işlemde bulunulmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli çalışmaların başlandığını belirtmiştir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar ve değinilen mevzuat hükümleri çerçevesinde İdare tarafından telekomünikasyon alt yapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsil edilmesi gerekmektedir.