|
ÖZET: Sabit ve mobil haberleşme altyapıları ile şebekelerden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsilatında eksiklikler tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyenin yetki alanındaki haberleşme altyapısına ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin gelir tarifesinde yer almadığını ve bu gelir kaleminin takip edilmediğini ortaya koymaktadır. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun ilgili maddeleri, geçiş hakkının kamu ve özel mülkiyetteki taşınmazlar üzerinde kullanılmasını düzenlemekte, ancak belediye tarafından bu ücretlerin belirlenmediği ve tahsilat işlemlerinin yapılmadığı görülmektedir.
Geçiş hakkı ücretlerine ilişkin yönetmelik, bu ücretlerin belirli sınırlar içinde kalmasını ve işletmecilerin anlaşmalarını serbestçe yapabilmesini öngörmektedir. Ancak, belediyenin geçiş hakkı ücretlerine dair bir tarife cetveli oluşturmadığı ve 2024 öncesi yıllara ait tahsilat işlemlerine yönelik herhangi bir açıklama yapmadığı anlaşılmaktadır. Kamu İdaresi, 2025 yılı itibarıyla geçiş hakkı bedellerinin tarife cetvelinde belirleneceğini belirtirken, geçmiş yıllara dair tahsilat konusunda herhangi bir bilgi sunmamıştır. Sonuç olarak, belediye sınırları içinde bulunan telekomünikasyon altyapıları için geçiş hakkı bedellerinin belirlenmesi ve bu bedellerin işletmecilerden tahsil edilmesi gerekmektedir. Bu durum, hem kamu kaynaklarının etkin kullanımı hem de yerel yönetimlerin mali sürdürülebilirliği açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedelinin Takip ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yetki alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerine Belediye gelir tarifesinde yer verilmediği ve söz konusu gelir kaleminin takip ve tahsilinin yapılmadığı görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Geçiş hakkı” başlıklı 22’nci maddesinde; geçiş hakkının; elektronik haberleşme hizmeti vermek amacıyla, her türlü elektronik haberleşme alt yapısını ve bunların destekleyici ekipmanlarını, kamu ve/veya özel mülkiyete konu taşınmazların altından, üstünden, üzerinden geçirme ve bu alt yapıyı kurmak, değiştirmek, sökmek, kontrol, bakım ve onarımlarını sağlamak ve benzeri amaçlarla söz konusu mülkiyet alanlarını bu Kanun hükümleri çerçevesinde kullanma hakkını kapsadığı ifade edilmiştir. Aynı Kanun’un 25’inci maddesinde ise; geçiş hakkı sağlayıcısı ile işletmeci arasındaki sözleşmenin mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşulu ile serbestçe yapılabileceği belirtilmiştir.
Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik’in “Geçiş hakkı ücretleri” başlıklı 9’uncu maddesinde; geçiş hakkı sağlayıcısı tarafından, geçiş hakkını kullanan işletmeciden talep edilen geçiş hakkı ücretinin, yine bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosunda belirtilen fiyatları aşamayacağı hüküm altına alınmıştır. Yönetmelikte işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, Yönetmelikte belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, geçiş hakkına ait ücretlerin ödeme şeklinin sözleşmede yer alacağı hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik hükümlerine göre belediyeye ait taşınmazlar üzerinden elektronik haberleşme hizmetini sunmak isteyen işletmecilerin geçiş hakkı için belediyeye başvuruda bulunarak anlaşma yapması ve bu Yönetmelik’te belirtilen tutarı aşmamak üzere belirlenen geçiş ücretinin anlaşmada gösterilmesi gerekmektedir. Ancak Belediye tarafından geçiş hakkı ücretlerine yönelik herhangi bir tarife cetveli belirlenmediği ve bu gelire ilişkin herhangi bir tahakkuk veya tahsilat işlemi yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi, bulgu konusu geçiş hakkı bedellerinin 2025 yılı itibariyle ücret tarife cetvelinde belirlendiğini ve uygulanmaya başlanacağını belirtmiştir. Bununla birlikte, Kamu İdaresi, 2024 ve öncesi yıllara ilişkin söz konusu geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsiline yönelik herhangi bir cevap vermemiştir.
Belediye sınırı ve mücavir alanı içerisinde olan yerlerden geçen telekomünikasyon altyapı ve şebekeleri için bir geçiş hakkı bedelinin belirlenmesi ve işletmecilerden bu geçiş haklarıyla ilgili belirlenen bedellerin takip ve tahsilatının gerçekleştirilmesi gerekmektedir.