|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin sabit ve mobil haberleşme altyapılarından elde edilmesi gereken geçiş hakkı bedelinin takip ve tahsilatının yapılmadığını ortaya koymaktadır. Belediyenin yetki alanındaki haberleşme altyapısına ilişkin geçiş hakkı ücretlerine, gelir tarifesinde yer verilmediği ve bu gelir kaleminin izlenmediği tespit edilmiştir. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun ilgili maddeleri, geçiş hakkının kamu ve özel mülkiyet alanlarından yararlanma hakkını düzenlemekte ve bu hakların işletmecilerle serbestçe anlaşma yapılmasına olanak tanımaktadır.
Ayrıca, 27.12.2012 tarihli yönetmelik, geçiş hakkı ücretlerinin belirlenmesi ve bu ücretlerin ödenmesine dair kuralları içermektedir. Ancak, belediye tarafından geçiş hakkı ücretlerine dair bir tarife cetveli oluşturulmadığı ve bu gelire ilişkin herhangi bir tahakkuk veya tahsilat işlemi gerçekleştirilmediği gözlemlenmiştir. Bu durum, belediyenin önemli bir gelir kaynağından mahrum kalmasına yol açmaktadır. Belediye, Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi ile 2017 yılında imzalanan geçiş hakkı sözleşmesi çerçevesinde belirli bir süre geçiş hakkı ücreti almış olsa da, bu sözleşmenin 2023 yılında sona ermesiyle birlikte yeni bir anlaşma yapılmamıştır. Dolayısıyla, 2024 yılında ilgili şirketten herhangi bir geçiş hakkı ücreti tahsil edilmemiştir. Belediyenin, mücavir alanındaki telekomünikasyon altyapısı için geçiş hakkı bedelini belirlemesi ve tahsilat işlemlerini gerçekleştirmesi gerekmektedir. |
BULGU: Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedelinin Takip ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin yetki alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerine Belediye gelir tarifesinde yer verilmediği ve söz konusu gelir kaleminin takip ve tahsilinin yapılmadığı görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Geçiş hakkı” başlıklı 22’nci maddesinde; geçiş hakkının, elektronik haberleşme hizmeti vermek amacıyla, her türlü elektronik haberleşme alt yapısını ve bunların destekleyici ekipmanlarını, kamu ve/veya özel mülkiyete konu taşınmazların altından, üstünden, üzerinden geçirme ve bu alt yapıyı kurmak, değiştirmek, sökmek, kontrol, bakım ve onarımlarını sağlamak ve benzeri amaçlarla söz konusu mülkiyet alanlarını bu Kanun hükümleri çerçevesinde kullanma hakkını kapsadığı ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 25’inci maddesinde ise; geçiş hakkı sağlayıcısı ile işletmeci arasındaki sözleşmenin mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşulu ile serbestçe yapılabileceği ifade edilmiştir.
27.12.2012 tarihli ve 28510 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik’in “Geçiş hakkı ücretleri” başlıklı 9’uncu maddesinde; geçiş hakkı sağlayıcısı tarafından, geçiş hakkını kullanan işletmeciden talep edilen geçiş hakkı ücretinin, yine bu Yönetmelik’in ekinde yer alan Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosunda belirtilen fiyatları aşamayacağı hüküm altına alınmıştır. Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, Yönetmelik’te belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, geçiş hakkına ait ücretlerin ödeme şeklinin sözleşmede yer alacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik hükümlerine göre, belediyeye ait taşınmazlar üzerinden elektronik haberleşme hizmetini sunmak isteyen işletmeciler geçiş hakkı için belediyeye başvuruda bulunarak anlaşma yapmalı ve bu Yönetmelik’te belirtilen tutarı aşmamak üzere belirlenen geçiş ücreti de anlaşmada gösterilmelidir.
Belediye tarafından geçiş hakkı ücretlerine yönelik herhangi bir tarife cetveli belirlenmediği ve bu gelire ilişkin herhangi bir tahakkuk veya tahsilat işlemi yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu gelirin tahakkuk ve tahsilinin yapılmaması sonucu, Belediye önemli bir gelirden mahrum kalmaktadır.
Belediye, 06.12.2017 tarih ve 110 sayılı Belediye Meclis Kararına istinaden Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi ile geçiş hakkı sözleşmesi imzalandığını, bahse konu sözleşme kapsamında düzenli olarak geçiş hakkı ücreti alındığını bildirmiştir.
Ancak Belediye ile anılan Şirket arasında imzalandığı belirtilen sözleşme, 01.01.201931.12.2023 tarihleri arasını kapsamakta olup, sözleşmenin geçerlilik süresi 2023 yılında sona ermiştir. Bu tarihten sonra Belediyece geçiş hakkı bedeli belirlenmediği gibi, taraflar arasında geçerli, yeni bir sözleşme de imzalanmamıştır. Dolayısıyla Belediye tarafından 2024 yılında ilgili Şirketten herhangi bir geçiş hakkı ücreti tahsil edilmemiştir.
Belediye sınırı ve mücavir alanı içerisinde olan yerlerden geçen telekomünikasyon altyapı ve şebekeleri için bir geçiş hakkı bedelinin belirlenmesi ve işletmecilerden bu geçiş haklarıyla ilgili belirlenen bedellerin takip ve tahsilatının gerçekleştirilmesi gerekmektedir.