|
ÖZET: Sabit ve mobil haberleşme altyapısı ile şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsilatında eksiklikler tespit edilmiştir. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun ilgili maddeleri, geçiş hakkı, geçiş hakkı sağlayıcısı ve işletmeci tanımlarını içermekte ve geçiş hakkının kapsamını belirlemektedir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, bu hakların uygulanmasına dair usul ve esasları düzenleyen bir yönetmelik yayımlamıştır. Bu yönetmelik, geçiş hakkı anlaşmalarının serbestçe yapılabileceğini, ancak ücretlerin tahsilatının taşınmaz sahipleri tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Geçiş hakkı ücret tarifesi, 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere belirlenmiş ve her mali yıl başında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi oranında artırılması öngörülmüştür. Belediyeler, tarifede belirtilen tavan fiyatlara uyarak, telekomünikasyon firmalarından geçiş hakkı bedellerini talep etmelidir. Yapılan denetimlerde, Büyükşehir Belediyesi’nin sorumluluk alanındaki cadde ve sokaklardan geçen telekomünikasyon altyapısı için geçiş hakkı bedellerinin alındığı belirlenmiştir. Kamu İdaresi, geçiş hakkı bedellerinin tahsilatının sürdüğünü belirtmiştir. Bu bağlamda, kamu idaresinin mülkiyetindeki alanlarda geçiş hakkı sağlayıcısı olarak, ilgili firmalardan tarifedeki fiyatları aşmayacak şekilde geçiş hakkı bedellerini tahsil etmesi gerekmektedir. |
BULGU: Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedelinin Takip ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (s), (ş) ve (z) fıkralarında; “Geçiş Hakkı”, “Geçiş Hakkı Sağlayıcısı” ve “İşletmeci” tanımlamaları yapılmıştır.
Aynı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasında; “Geçiş Hakkının Kapsamı” belirlenmiş, 25’inci maddesinde de işletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısının anlaşma serbestisi çerçevesinde geçiş hakkına ilişkin anlaşmalar yapabileceği düzenlenmiştir.
Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih ve 28510 sayılı Resmi Gazete’de “Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik” yayımlanmıştır.
Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, anlaşma yapmaya ve geçiş hakkına ait ücretlerin tahsiline ise geçiş hakkına konu olan taşınmazın sahibi veya taşınmaz üzerinde hak sahibi olanların yetkili olduğu ifade edilmiştir. 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmelik’e eklenmiş olup geçiş hakkı ücretinin Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi’nde belirtilen fiyatları aşamayacağı ve bu fiyatların her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre belediyeler tarafından tarifede tavan olarak belirtilen miktarlara da riayet edilmek suretiyle geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve bu ücretlerin geçiş hakkını kullanan işletmecilerden tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin sorumluluk alanı içinde bulunan cadde ve sokaklardan geçen telekomünikasyon altyapı sistemlerine ilişkin geçiş hakkı bedellerinin Büyükşehir Belediyesi tarafından alındığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında geçiş hakkı bedellerinin ilgili altyapı kuruluşlarından tahsil edilmesi çalışmalarının devam ettiği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresinin sorumluluk alanında ve mülkiyetinde bulunan alanlarda geçiş hakkı sağlayıcısı olarak altyapı sistemlerine ilişkin ilgili firmalardan, ücret tarifesindeki fiyatları aşmayacak şekilde geçiş hakkı bedellerini tahsil etmesi gerekmektedir.