|
ÖZET: Sabit ve mobil haberleşme altyapısı ile şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı tespit edilmiştir. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun 22. maddesi, geçiş hakkının tanımını yaparak, bu hakkın kamu ve özel mülkiyete ait alanlarda elektronik haberleşme hizmetleri için kullanılabileceğini belirtmektedir. Ayrıca, 25. maddede geçiş hakkı sağlayıcısı ile işletmeci arasında sözleşmelerin serbestçe yapılabileceği ifade edilmektedir.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 2012 yılında yayımlanan yönetmelik, geçiş hakkı ve ücret tarifesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. Yönetmelik, işletmeciler ve geçiş hakkı sağlayıcıları arasında anlaşmaların serbestçe yapılabileceğini ve geçiş hakkı ücretleri için bir üst sınır belirlemektedir. Ancak yapılan denetimlerde, bu bedellerin mevzuat çerçevesinde tahakkuk ve tahsilatının gerçekleştirilmediği gözlemlenmiştir. Bu durum, belediye mülkiyetindeki taşınmazlardan geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarına yönelik geçiş hakkı ücretlerinin tahakkuk ettirilmesi ve tahsilatlarının yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Mevcut tarifede belirlenen tavan fiyatların dikkate alınarak, gerekli işlemlerin bir an önce gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedelinin Takip ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından telekomünikasyon altyapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin tahakkuk ve tahsilatlarının yapılmadığı görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Geçiş Hakkı” başlıklı 22’nci maddesinde “Geçiş hakkı; elektronik haberleşme hizmeti vermek amacıyla, her türlü elektronik haberleşme alt yapısını ve bunların destekleyici ekipmanlarını, kamu ve/veya özel mülkiyete konu taşınmazların altından, üstünden, üzerinden geçirme ve bu alt yapıyı kurmak, değiştirmek, sökmek, kontrol, bakım ve onarımlarını sağlamak ve benzeri amaçlarla söz konusu mülkiyet alanlarını bu Kanun hükümleri çerçevesinde kullanma hakkını kapsar.” hükmü yer almakta, 25′ inci maddesinde ise, geçiş hakkı sağlayıcısı ile işletmeci arasındaki sözleşmenin mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşulu ile serbestçe yapılabileceği belirtilmektedir.
Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih 28510 sayılı Resmi Gazete’de Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik yayımlanmıştır.
Bu Yönetmelik’in “Geçiş hakkına ilişkin anlaşma” başlıklı 8’inci maddesine göre de İşletmeci ve Geçiş Hakkı Sağlayıcısı; geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları serbestçe yapabilirler. Yönetmelik’in 9′ uncu maddesinin birinci fıkrasında ise; “Geçiş hakkı kullanımında gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait mülkiyet alanları dışında kalan yerler için Geçiş Hakkı Sağlayıcısı tarafından, geçiş hakkını kullanan işletmeciden talep edilen geçiş hakkı ücreti, Geçiş Hakkı Ücret Tarifesinde belirtilen fiyatları aşamaz.” denilmek suretiyle geçiş hakkı ücretleri için bir üst sınır belirlenmiştir. Söz konusu ücret tarifesi 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Yönetmelik’e eklenmiştir.
Yapılan incelemede, söz konusu geçiş hakkı bedellerinin mevzuat hükümleri gereğince tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
Bu itibarla, tarifede tavan olarak belirtilen miktarlar dikkate alınmak suretiyle Belediye mülkiyetinde, tasarrufunda veya sorumluluğunda olan taşınmazlardan geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere “geçiş hakkı ücreti” tahakkuk ettirilmesi ve buna göre tahsilatlarının yapılması gerekmektedir.