|
ÖZET: Sabit ve mobil haberleşme altyapısı ile ilgili geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsilatının yapılmadığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirtilmiştir. Belediyenin yetki alanında bulunan bu altyapılara dair kablo ve benzeri gereçler için geçiş hakkı ücretlerinin izlenmediği tespit edilmiştir. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, geçiş hakkı, geçiş hakkı sağlayıcısı ve işletmeci gibi tanımları içermekte ve geçiş hakkının kapsamını belirlemektedir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelik, geçiş hakkı ücretlerinin tahsilatına dair usul ve esasları düzenlemektedir.
Yapılan incelemelerde, belediyenin gelir tarifesinde geçiş hakkı ücretlerine yer verildiği ancak bu gelir kaleminin takip edilmediği anlaşılmıştır. Kamu İdaresi, bu durumu kabul ederek, geçiş hakkı bedellerinin tahsilatı için gerekli girişimlerin yapıldığını belirtmiştir. Ancak, 2024 yılı itibarıyla herhangi bir tahakkuk ve tahsilatın olmaması, belediyenin gelir kaynağından mahrum kalmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda, geçiş hakkı ücretlerinin düzenli olarak takip edilmesi ve tahsil edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedelinin Takip ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (s), (ş) ve (z) fıkralarında; “Geçiş Hakkı”, “Geçiş Hakkı Sağlayıcısı” ve “İşletmeci” tanımlamaları yapılmıştır.
Aynı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasında “Geçiş hakkının kapsamı” belirlenmiş, 25’inci maddesinde de işletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısının anlaşma serbestisi çerçevesinde geçiş hakkına ilişkin anlaşmalar yapabileceği düzenlenmiştir.
Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih 28510 sayılı Resmi Gazete’de “Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik” yayımlanmıştır.
Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, anlaşma yapmaya ve geçiş hakkına ait ücretlerin tahsiline ise geçiş hakkına konu olan taşınmazın sahibi veya taşınmaz üzerinde hak sahibi olanların yetkili olduğu ifade edilmiştir. 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmeliğe eklenmiş olup geçiş hakkı ücretinin Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi’nde belirtilen fiyatları aşamayacağı ve bu fiyatların her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre belediyeler tarafından tarifede tavan olarak belirtilen miktarlara da riayet edilmek suretiyle geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve bu ücretlerin geçiş hakkını kullanan işletmecilerden tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Belediyenin yetki ve sorumluluk alanı içinde sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerine Belediye gelir tarifesinde yer verildiği ancak söz konusu gelir kaleminin takip ve tahsilinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu husus kabul edilmiş olup geçiş hakkı bedellerinin alınması ile ilgili tüm girişimlerde bulunulduğu, söz konusu bedellerin bir kısmının tahsil edildiği ve sürecin devam ettiği ifade edilmiştir.
Yukarıda belirtilen düzenlemeler ve açıklamalar çerçevesinde, Belediye tarafından 2024 yılı içerisinde altyapı geçiş hakkı bedeli olarak herhangi bir tahakkuk ve tahsilatın yapılmaması Belediyenin bir gelir kaleminden mahrum kalmasına yol açmaktadır. Bu nedenle geçiş hakkı ücretlerine ilişkin takip ve tahsilatın eksiksiz yapılması gerekmektedir.