|
ÖZET: Sabit ve mobil haberleşme altyapısı ile şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedelinin takip ve tahsilatında eksiklikler tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, ilgili belediyenin sorumluluğundaki alanlarda bu ücretlerin kaydedilmediği ve tahsil edilmediği görülmüştür. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, geçiş hakkı, geçiş hakkı sağlayıcısı ve işletmeci kavramlarını tanımlamakta ve bu hakların kapsamını belirlemektedir. Ayrıca, işletmeciler ile geçiş hakkı sağlayıcıları arasında anlaşma serbestisi sağlanmıştır.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, geçiş hakkı ücret tarifesinin belirlenmesi amacıyla 2012 yılında bir yönetmelik yayımlamıştır. Bu yönetmelik, işletmecilerin geçiş hakkı ile ilgili anlaşmalarını serbestçe yapmalarına olanak tanırken, ücretlerin tahsilatının taşınmaz sahibi veya hak sahipleri tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. 2014 yılından itibaren geçerli olan tarifeye göre, geçiş hakkı ücretleri her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından belirlenen oranlarla artırılmalıdır. Denetim sonucunda, belediyenin mülkiyetinde bulunan alanlar için herhangi bir tahakkuk veya tahsilat işlemi yapılmadığı belirlenmiştir. İlgili idare, bu durumu kabul ederek gelecekte mevzuata uygun işlemler gerçekleştireceğini ifade etmiştir. Kamu idaresinin, mülkiyetinde bulunan alanlar için işletmecilerle anlaşma yaparak yönetmelikte belirtilen üst sınırları aşmamak kaydıyla geçiş hakkı bedeli alması gerekmektedir. |
BULGU: Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedelinin Takip ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarece yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (s), (ş) ve (z) bentlerinde “Geçiş Hakkı”, “Geçiş Hakkı Sağlayıcısı” ve “İşletmeci” tanımlamaları yapılmıştır. Aynı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasında “Geçiş Hakkının Kapsamı” belirlenmiş, 25’inci maddesinde de işletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısının anlaşma serbestisi çerçevesinde geçiş hakkına ilişkin anlaşmalar yapabileceği düzenlenmiştir.
Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih ve 28510 sayılı Resmi Gazete’de “Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik” yayımlanmıştır. Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, anlaşma yapmaya ve geçiş hakkına ait ücretlerin tahsiline ise geçiş hakkına konu olan taşınmazın sahibi veya taşınmaz üzerinde hak sahibi olanların yetkili olduğu ifade edilmiştir. 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmelik’e eklenmiş olup geçiş hakkı ücretinin Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi’nde belirtilen fiyatları aşamayacağı ve bu fiyatların her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi oranında artırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, belediyeler tarafından tarifede tavan olarak belirtilen miktarlara da riayet edilmek suretiyle geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve bu ücretlerin geçiş hakkını kullanan işletmecilerden tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 2024 yı içerisinde İdarenin mülkiyet, tasarruf veya sorumluluğunda bulunan yerler için herhangi bir tahakkuk veya tahsilat işleminin gerçekleşmediği tespit edilmiştir.
İdarece bulgu konusu husus yerinde bulunarak, ilerleyen süreçlerde ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından mülkiyet, tasarruf veya sorumluluğunda bulunan yerler için işletmeci ile anlaşma yapılarak Yönetmelik’te belirlenen üst sınırları geçmemek üzere geçiş hakkı bedeli alınması gerekmektedir.