|
ÖZET: Sabit ve mobil haberleşme altyapısı ile şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedelinin takip ve tahsilatının yapılmadığı belirlenmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yürürlüğe giren yönetmelik, geçiş hakkı ücretlerinin düzenlenmesini ve bu ücretlerin tahsilatına ilişkin yetkilerin taşınmaz sahiplerine ait olduğunu ortaya koymaktadır. Yönetmelikte, geçiş hakkı ücret tarifesi de belirlenmiş olup, bu tarifeye göre büyükşehir belediyeleri sınırları içindeki ilçe belediyeleri için geçiş hakkı ücreti en fazla 0,70 TL olarak belirlenmiştir.
İlgili yönetmelik, ilçe belediyelerinin geçiş hakkı ücretlerini tahsil etme yetkisini tanımakta ve bu ücretlerin her yıl Türkiye İstatistik Kurumu tarafından belirlenen Üretici Fiyatları Endeksi oranında artırılacağını hükme bağlamaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, bu ücretlerin takip ve tahsilatına dair herhangi bir işlem gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu durumu kabul ederek gerekli düzeltici işlemlere başlanıldığını bildirmiştir. Sonuç olarak, belediye meclisi kararı ile bir ücret tarifesi belirlenmesi ve bu tarifeye uygun olarak altyapı geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsilatının yapılması gerekmektedir. Bu adımların atılması, elektronik haberleşme hizmeti sunan işletmelerle olan sözleşmelerin gereklilikleri açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedelinin Takip ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsilatının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik ile bu faaliyetlerin ücretlendirilmesine ilişkin düzenlemeler yapılarak elektronik haberleşme altyapısı, elektronik haberleşme şebekesi, geçiş hakkı, geçiş hakkı sağlayıcısı, işletmeci, geçiş hakkı ücreti ve geçiş hakkı ücret tarifesi gibi kavramlar tanımlanmıştır. Aynı Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, Yönetmelik’te belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği belirtilmiş, anlaşma yapmaya ve geçiş hakkına ait ücretlerin tahsiline ise geçiş hakkına konu olan taşınmazın sahibi veya taşınmaz üzerinde hak sahibi olanların yetkili olduğu ifade edilmiştir.
01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmelik’e eklenmiş olup geçiş hakkı ücretinin Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi’nde belirtilen fiyatları aşamayacağı ve Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi’nde yer alan üst sınırları belirten fiyatların her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılacağı Yönetmelik’in “Geçiş Hakkı Ücretleri” başlıklı 9’uncu maddesinde hüküm altına alınmıştır. Yönetmelik’e eklenen Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi incelendiğinde, büyükşehir belediyeleri sınırları içerisinde yer alan ve ilçe belediyelerinin tasarrufunda ve/veya sorumluluğunda olan yerler için de ücret tarifesi belirlendiği görülmektedir. Yönetmelik’te açıklanan tarifeye göre, büyükşehir belediyeleri sınırları içerisinde yer alan ilçe belediyelerinin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden en fazla metrekaresi 0,70 TL geçiş hakkı ücreti alınacağı ve söz konusu tutarın her yıl ÜFE oranında güncelleneceği belirtilmiştir. Büyükşehir sınırları içinde yer alan ilçe belediyelerine ücret tarifesinde yer verilmesi, bu yerlerden geçiş hakkı ücretlerini tahsile ilişkin yetkinin ilçe belediyelerinde olduğunu göstermektedir.
Kamu İdaresinin tasarrufunda ve/veya sorumluluğunda olan yerlerden elektronik haberleşme hizmeti sunmak amacı ile altyapı tesisi kuran işletmeler ile sözleşme yapılması ve Yönetmelik’in ekinde yer alan ücret tarifesini geçmemek üzere belediye meclisi kararıyla bir ücret tarifesi belirlenmesi mevzuat gereğidir.
Yapılan incelemede geçiş hakkı ücretinin takip ve tahsiline ilişkin herhangi bir işlem yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarede meclis kararıyla bir ücret tarifesi belirlenmesi ve belirlenen bu tarife uyarınca elektronik haberleşme hizmeti sunmak amacıyla altyapı tesisi kuran işletmelerden altyapı geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsilinin yapılması gerekmektedir.