|
ÖZET: Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin döner sermaye işletmesinde, tahakkuk etmiş alacakların muhasebeleştirilmediği ve tahsilat süreçlerinin yürütülmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, genel sağlık sigortası veya özel sigortası bulunmayan hastalara sunulan sağlık hizmetleri ile SGK tarafından karşılanmayan hizmetlerden doğan alacakların, ilgili muhasebe hesaplarında izlenmediği ve tahsilat işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür. 2007 tarihli Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, alacakların takibi ve tahsilatının idarenin sorumluluğunda olduğunu belirtmektedir.
Denetim bulgularına göre, Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi’nde, sağlık hizmetlerinden yararlanan ancak sigortası olmayan hastalar için alacak tahakkukları yapılmış; ancak bu kayıtlar, muhasebe yetkilisine iletilmemiştir. Sonuç olarak, 2023-2024 yılı sonuna kadar toplam 227.300,65 TL tutarında alacak, muhasebe kayıtlarına alınmamış ve mali tablolar üzerinde olumsuz bir etki yaratmıştır. Kamu İdaresi, bu durumu kabul ederek gerekli düzeltme çalışmalarına başladığını bildirmiştir. Bu bağlamda, Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi’nde tahakkuk eden alacakların, muhasebe kayıtlarına zamanında iletilmesi ve mevzuatta belirtilen yöntemlerle tahsilat süreçlerinin yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Döner Sermaye İşletmesinin Tahakkuk Etmiş Alacaklarının Muhasebeleştirilmemesi ve Bunların Tahsiline Yönelik Takiplerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Genel sağlık sigortası veya anlaşmalı özel sigortası bulunmayan hastalara verilen sağlık hizmetleri ile genel sağlık sigortası bulunmakla birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanmayan sağlık hizmetlerinden ücret mukabili yararlananlara tahakkuk ettirilen alacakların ilgili muhasebe hesaplarında izlenmediği ve bunların tahsiline yönelik takiplerin yapılmadığı görülmüştür.
01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe giren Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin;
“Alacakların takip ve tahsil sorumluluğu” başlıklı 23’üncü maddesinde; alacakların takip edilerek tahsil edilebilir hâle getirilmesi idarenin görev ve sorumluluğunda olduğu, muhasebe yetkilisi, alacakların takibi için gerekli bilgileri ve belgeleri düzenli olarak işletmeye vermekle yükümlü olduğu, muhasebe yetkilisi, idarelerce ilgili mevzuatına göre tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hâle gelmiş gelir ve alacakları ilgili hesaplara kaydederek, nakden veya mahsuben tahsil edilmesinden sorumlu olduğu,
Mezkur Yönetmelik’in 96’ıncı maddesinde, işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senede bağlanmamış alacakların 120 Alıcılar hesabında, 98’inci maddesinde ise işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından doğan senede bağlanmış alacakların 121 Alacak Senetleri hesabında izleneceği,
belirtilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükmü değerlendirildiğinde; alacakların takip edilerek tahsil edilebilir hâle getirilmesi idarenin görev ve sorumluluğunda olduğu, muhasebe yetkilisinin ise tahakkuk etmiş alacakları ilgili muhasebe hesaplarına kaydederek alacakların takibi için gerekli bilgi ve belgeleri düzenli olarak işletmeye vermekle yükümlü olduğu, işletmenin kendi faaliyet alanı kapsamında gerçekleştirdiği mal ve hizmet satışlarından kaynaklı ve karşılığında herhangi bir senet alınmamış alacakların 120 Alıcılar hesabından, karşılığında senet alınmış alacakların ise 121 Alacak Senetleri hesabında izlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulam Merkezi bünyesinde sunulan sağlık hizmetlerinden yararlanmış ancak genel sağlık sigortası, anlaşmalı özel sigortası veya banka sandığı bulunmayan ücretli hasta, sağlık turizmi kapsamındaki hasta veya genel sağlık sigortası kapsamında olan ancak SGK tarafından karşılanmayan mesai dışı yapılan teşhis, tetkik, görüntüleme, ameliyat gibi hizmetlerlerden yararlananlar için kişi bazlı alacak tahakkuklarının yapıldığı, bu kayıtların idarede hastane bilgi yönetim sisteminde tutulduğu ancak bu alacakların ilgili muhasebe hesaplarına alınmak üzere muhasebe yetkilisine bildirilmediği, ayrıca İdarece bunların tahsil ve takibine dair herhangi bir işlemin yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu şekilde 2023- 2024 yılı sonuna kadar toplam 227.300,65 TL alacağın muhasebe dışı bırakılması suretiyle Kurumun mali tablolarında ilgili alacak hesaplarının bu tutarlar kadar az gözükmesine sebebiyet verilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, özetle bulgu konusuna iştirak edildiği ve konunun düzeltilmesine yönelik gerekli çalışmalara başlandığı bilgisi verilmiştir.
Bu itibarla, Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde tahakkuk eden tüm alacakların muhasebe kayıtlarına alınmak üzere muhasebe yetkilisine bildirilmesi ve bunların tahsil ve takibinin mevzuatında belirtildiği şekilde yapılması gerekmektedir.