|
ÖZET: Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi’nde, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden bazı sağlık hizmetleri için fark ücreti talep edildiği tespit edilmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, bu tür uygulamaların yalnızca belirli istisnai durumlarda mümkün olduğunu belirtmektedir. Bu kapsamda, öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında sunulan hizmetler, belirlenen standartların üzerindeki otelcilik hizmetleri ve istisnai sağlık hizmetleri için ilave ücret alınabileceği ifade edilmektedir.
Denetim raporları, sağlık hizmeti sunucularının, SUT fiyatları ile malzeme maliyetleri arasındaki farkları hastalardan talep etmesinin mevzuata aykırı olduğunu ortaya koymuştur. Kamu idaresi, bu durumun farkında olduğunu ve gerekli düzeltici adımları atmak için çalışmalara başladığını bildirmiştir. Bu bağlamda, sağlık hizmeti sunucularının, mevzuatın izin vermediği durumlar dışında, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden fark ücreti talep etmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, sağlık hizmeti sunucuları tarafından sunulan hizmetler için yalnızca yasal çerçevede belirlenen istisnai durumlarda ilave ücret alınabileceği, diğer hallerde ise herhangi bir ücret talep edilmemesi gerektiği anlaşılmaktadır. |
BULGU: Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde Sunulan Bazı Sağlık Hizmetleri İçin Genel Sağlık Sigortalısı ve Bakmakla Yükümlü Olduğu Kişilerden Fark Ücreti Adı Altında Bedel Tahsil Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Harran Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde (Hastane) genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin tedavisine yönelik kullanılan bazı tıbbi malzemeler ile teşhis ve tedaviye yönelik uygulanan bazı işlemler için hastalardan fark ücreti adı altında bedel tahsil edildiği görülmüştür.
31.05.2006 tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigorta Kanunu’nun 1’nci maddesinde; bu Kanunun amacının sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına almak; bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılanma yöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usul ve esasları düzenlemek olduğu,
2’nci maddesinde bu Kanun’un sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortasından yararlanacak kişileri, işverenleri, sağlık hizmeti sunucularını, bu Kanunun uygulanması bakımından gerçek kişiler ile her türlü kamu ve özel hukuk tüzel kişilerini ve tüzel kişiliği olmayan diğer kurum ve kuruluşları kapsayacağı,
73’üncü maddesinde sağlık hizmetleri, Kurum ile yurt içindeki veya yurt dışındaki sağlık hizmeti sunucuları arasında yapılan sözleşmeler yoluyla ve/veya bu Kanun hükümlerine uygun olarak genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucularından satın aldıkları sağlık hizmeti giderlerinin ödenmesi suretiyle sağlanacağı, kamu idaresi sağlık hizmeti sunucularının otelcilik hizmeti, yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenen istisnai sağlık hizmetleri dışında, sağladıkları sağlık hizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden ilave ücret talep edemeyecekleri,
Hüküm altına alınmıştır.
Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nin (SUT) “İlave ücret alınması” başlıklı 1.9.1 maddesinde; yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için bir defada asgari ücretin iki katını geçmemek üzere, Kurumca belirlenmiş sağlık hizmetleri bedelinin poliklinik muayenelerinde en fazla iki katı, diğer hizmetlerde en fazla bir katı kadar ilave ücret alınabileceği,
“Otelcilik hizmetlerinde ilave ücret uygulaması” başlıklı 1.9.4 maddesinde; Sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları, asgari banyo, TV ve telefon bulunan; 2 yataklı odalarda sundukları otelcilik hizmetleri için SUT eki EK-2/B Listesinde 510.010 kod ile yer alan “Standart yatak tarifesi” işlem bedelinin 1,5 katını, tek yataklı odalarda ise 3 katını geçmemek üzere kişilerden ilave ücret alınabileceği, günübirlik tedavi kapsamındaki işlemler sırasında verilen otelcilik hizmeti için ise en fazla SUT eki EK-2/B Listesinde yer alan “Gündüz yatak tarifesi” işlem bedelinin 3 katına kadar ilave ücret alınabileceği, SUT ek EK-1/C Listesinde yer alan istisnai sağlık hizmetlerinde otelcilik hizmetleri için ayrıca ilave ücret uygulanmayacağı,
“İstisnai sağlık hizmetlerinde ilave ücret uygulanması” başlıklı 1.9.5 maddesinde; sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenen ve SUT eki “İstisnai Sağlık Hizmetleri Listesi” nde (EK-1/C) yer alan istisnai sağlık hizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden SUT eki listelerde yer alan işlem bedellerinin 3 katını geçmemek üzere ilave ücret alabilecekleri,
Belirtilmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Üniversite sağlık hizmeti sunucuları tarafından genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden sundukları sağlık hizmeti dolayısıyla sadece;
– Öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri,
– Belirlenmiş standartların üstündeki talepleri karşılayan otelcilik hizmetleri,
– Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenen Sağlık Uygulama Tebliği eki 1/C sayılı listede sayılan istisnai sağlık hizmetleri,
İçin ilave ücret alınabileceği, bu sayılan haller dışında kamu idaresi sağlık sunucuları tarafından sunulan sağlık hizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olan kişilerden ilave ücret alınamayacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde; Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi Yönetim Kurulunda alınan kararlar doğrultusunda hastalara kullanılan bazı tıbbi malzemelerin SUT fiyatı ile malzemenin alış maliyet arasındaki oluşan farkların, bazı işlem ve malzemeler için doğrudan belirlenen sabit fiyatların, radyolojik görüntülemeler için belirlenen bedellerin fark ücret adı altında hastalardan alındığı tespit edilmiştir. Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden alınan bu fark ücretler yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun değildir. Zira kamu idaresi sağlık sunucuları mevzuatın cevaz verdiği özel haller haricinde genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden fark ücret adı altında herhangi bir ücret talep edemezler.
Kamu İdaresi cevabında, özetle bulgu konusuna iştirak edildiği ve konunun düzeltilmesine yönelik gerekli çalışmalara başlandığı bilgisi verilmiştir.
Bu itibarla, sunulan sağlık hizmeti karşılığında mevzuatın izin verdiği durumlar haricinde genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden herhangi bir fark ücret talebinde bulunulmaması gerekmektedir.