Sağlık Bakanlığından Sağlık Hizmeti Alımında Götürü Bedel Olarak Ödenen Tutar ile Tahakkuk Tutarı Arasındaki Farkın Tahsil Edilmesine İlişkin Düzenleme Bulunmaması (Sayıştay)

BULGU: Sağlık Bakanlığından Sağlık Hizmeti Alımında Götürü Bedel Olarak Ödenen Tutar ile Tahakkuk Tutarı Arasındaki Farkın Tahsil Edilmesine İlişkin Düzenleme Bulunmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları

Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık hizmeti sunucuları (hastaneler) tarafından verilecek sağlık hizmetlerini götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesiyle sağlamaktadır. Bu yönteme ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığı ile müştereken belirlenmekte olup bu usul ve esaslara göre sözleşme imzalanmaktadır.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Sağlık Hizmetlerinin Sağlanma Yöntemi ve Sağlık Giderlerinin Ödenmesi” başlıklı 73’üncü maddesinde, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sağlık hizmetlerinin sağlanmasında farklı yöntemler belirlenmiştir. 73’üncü maddenin birinci fıkrasına göre belirlenen yöntemle sağlık hizmetleri Sosyal Güvenlik Kurumu ile yurt içi veya yurt dışındaki sağlık hizmeti sunucuları arasında yapılan sözleşmeler yoluyla ve/veya bu Kanun hükümlerine uygun olarak genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucularından satın aldıkları sağlık hizmeti giderlerinin ödenmesi suretiyle sağlanmaktadır. Bu yöntemde sağlık hizmet sunucularına verdikleri sağlık hizmetlerinin bedelleri fatura karşılığı Sağlık Uygulama Tebliği ile belirlenen fiyatlar üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenmektedir.
73’üncü maddenin sekizinci fıkrasında belirtilen yönteme göre Sosyal Güvenlik Kurumu, kamu idarelerince verilecek sağlık hizmetlerini götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesiyle de sağlamaya yetkilidir. Bu yöntemde götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesiyle temin edilen hizmetler için Kuruma ayrıca fatura ve dayanağı belge gönderilmez.
Söz konusu yöntemlerden birini seçmeye Sosyal Güvenlik Kurumu yetkilidir.
Sosyal Güvenlik Kurumu ile Sağlık Bakanlığı arasında imzalanan “Sosyal Güvenlik Kurumu ile Sağlık Bakanlığı Arasında 2021 Yılı Götürü Bedel Üzerinden Sağlık Hizmeti Alım Sözleşmesi ve Usul Esasları” ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı arasında imzalanan protokole göre 2021 yılında götürü bedel üzerinden sağlık hizmeti alımı yapılmıştır.
Sözleşme ve Usul Esaslar ile Protokolle, Sağlık Bakanlığı bünyesinde yer alan sağlık kurum ve kuruluşlarından 2021 yılında alınacak tedavi hizmetleri karşılığı olarak bu kurum ve kuruluşlara 62 milyar 935 milyon TL ödenmesine, 2021 yılı Global Bütçe tutarının 62 milyar 700 milyon TL’si Sosyal Güvenlik Kurumunca, 235 milyon TL’si ise Merkezi Yönetim Bütçesinden Protokole ekli ödeme planı doğrultusunda karşılanmasına karar verilmiştir.
Söz konusu Protokolün 4’üncü maddesine göre Hazine ve Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının mutabakatı ile 2021 yılı Global Bütçe tutarı 81 milyar 395 milyon TL’ye yükseltilmiştir. Bu tutarın 81 milyar 160 milyon TL’si Sosyal Güvenlik Kurumunca, 235 milyon TL’si ise Merkezi Yönetim Bütçesinden karşılanmıştır.
Söz konusu Sözleşme ve Usul Esasları ile Protokolde SGK tarafından Sağlık Bakanlığına 2021 yılında ödenen global bütçe tutarı olan 81 milyar 160 milyon TL tutarın hangi kriterlere göre belirlendiği belirtilmemiştir.
Sağlık hizmeti sunucuları (hastaneler) verdikleri sağlık hizmetlerine ilişkin bilgileri Sağlık Uygulama Tebliğinde belirtilen kodlar itibarıyla SGK’nın MEDULA isimli yazılımına girmektedirler. Sağlık Bakanlığı tarafından 2021 yılında MEDULA’ya girilen sağlık hizmetlerinin toplam tutarı 38.858.199.010 TL’dir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Geçici 86’nci maddesinde “2021 yılında götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesi yapılmış kamu üniversite sağlık hizmeti sunucularının Kuruma 31/12/2021 tarihine kadar bu sözleşme kapsamında verdikleri tedavi hizmetlerine ilişkin toplam tahakkuk tutarının götürü bedel sözleşme tutarından düşük olması durumunda, aradaki fark terkin edilir. Terkin edilen tutar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçesine bu amaçla tahsis edilecek ödenekten karşılanır.” denilmektedir. Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık hizmeti sunucularından (hastanelerden) alınan tedavi hizmetlerine ilişkin toplam tahakkuk tutarının götürü bedel sözleşme tutarından düşük olması durumunda aradaki farkın kamu üniversite sağlık hizmeti sunucularında olduğu gibi tahsil edileceğine dair yasal düzenleme bulunmamaktadır.
Bu itibarla Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık hizmet sunucularından götürü bedel üzerinden sağlık hizmeti alımında da kamu üniversite sağlık hizmeti sunucularında olduğu gibi toplam tahakkuk tutarının götürü bedel sözleşme tutarından düşük olması durumunda aradaki farkın tahsil edilmesine ilişkin protokole hüküm konulması veya yasal düzenleme yapılması ya da tahakkuk bazlı ödeme/fatura bedellerinin incelenerek ödenmesi yöntemine geçilmesi ve Sözleşme ve Usul Esasları ile Protokolde global bütçe tutarının hangi kriterlere göre belirlendiğinin belirtilmesi gerekmektedir.