Sağlık Uygulama Araştırma Merkezinde İlave Ücret Sınırının Aşılması (Sayıştay)

BULGU: Sağlık Uygulama Araştırma Merkezinde İlave Ücret Sınırının Aşılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde yapılan muayene sonrasında eklenmesi gereken tetkiklerin paket fiyat olarak belirlenerek uygulanması sonucu hastalardan tahsil edilen özel muayene bedellerinin Sağlık Uygulama Tebliği(SUT) ile belirlenen tutarı aştığı görülmüştür.
İlave ücret 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 73’üncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir.
Bu madde hükmüne göre, kamu idaresi sağlık hizmeti sunucuları dışındaki vakıf üniversiteleri dahil sözleşmeli sağlık hizmeti sunucularınca, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen sağlık hizmetleri bedeline ek olarak ilave ücret alınabilmektedir. Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerden sağlık hizmeti sunucularının giderleri ve ürettikleri sağlık hizmetlerinin maliyetleri, yapılan sübvansiyonlar dikkate alınarak sağlık hizmetleri bedelinin iki katına kadar alınabilecek ilave ücretin tavanını belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.
2023 yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nin İlave Ücret başlıklı 1.9 maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde tedavi olan kişilerden kurumca belirlenen oranı geçmemek üzere ilave ücret alınabileceği, (b) bendinde ise, yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için bir defada asgari ücretin iki katını geçmemek üzere, kurumca belirlenmiş sağlık hizmetleri bedelinin poliklinik muayenelerinde en fazla iki katı, diğer hizmetlerde en fazla bir katı kadar ilave ücret alınabilir hükümlerine yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için poliklinik muayenelerinde en fazla iki katı, diğer hizmetlerde en fazla bir katı kadar ilave ücret alınabilir. Hastanın muayene bulguları doğrultusunda istenebilecek belli tetkik ve testlerin de muayene ücreti ile birlikte paket olarak sistemde tahakkuk ettiği, böylece, istenen tetkik ve testlerin hizmet kodlarına ilişkin SUT fiyatlarının da muayene ücretine eklendiği ve bu tutarlar kadar ilave ücret alındığı, böylelikle hastadan muayene ücreti adı altında SUT fiyatları üzerinde ilave ücretler tahsil edildiği anlaşılmıştır.. Örneğin, nöroloji anabilim dalında, muayene ücreti 336,00 lira olmasına rağmen ,doktorun ayrıca istem yapmasına gerek kalmadan nöroloji vaka ücreti,adale testi,denge testi duyu algı, motor testi el beceri testi ,postur analizi test ve tekik ücretlerinin ilave edilmesi ile muayene ücreti 577,00 liraya yükselmiştir. Buna benzer ilave ücrete ilişkin paket fiyatlandırmalarının, Kulak Burun Boğaz, Psikiyatri, Çocuk Enfeksiyon, Çocuk Nöroloji, Fizik Tıp ve Rehabitilitasyon, Beyin ve Sinir Cerrahi, Ortopedi, Dahiliye Romotoloji ana bilim dallarında da uygulandığı görülmüştür. Hastaya özgü ve muayene sırasında doktorun istemi ile alınması gereken hizmetlerin SUT karşılıklarının her muayenede uygulandığını baştan kabul ederek ilave ücretin yükseltilmiş olması yürürlülükteki mevzuat uyarınca uygun değildir.
Kamu İdaresi bulguda yer alan tespite katılmış, düzeltme işlemlerine başlanıldığı bilgisi verilmiştir.
Buna göre,, hastanenin ilave muayene ücreti belirleme yetkisi bulunmadığından, Yönetim Kurulu Kararı ile Sağlık Uygulama Tebliği ile belirlenen parasal sınırların aşılmaması, istem yapılmadan hizmet kodlarına ilişkin SUT fiyatlarının muayenenin mütemmim cüzü şeklinde muayene öncesi tahakkuk ettirilerek herhangi bir ilave yapılmaması gerekmektedir.