ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite hastanesinin satın alımlarını inceleyerek, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kodu bulunmayan 8411 ürünün alındığını ortaya koymuştur. Bu ürünlerin maliyetinin tamamı, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bütçesinden değil, hastane bütçesinden karşılanmıştır. SUT kodu olmayan ürünlerin çoğunun piyasada ikame alternatiflerinin bulunduğu, ilgili kurumlar tarafından belirtilmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nin “Amaç” maddesi, sağlık hizmetlerinin finansmanını ve bu hizmetlerin sağlanmasını hedeflemektedir. Tebliğin “Kapsam” bölümünde ise, tıp fakülteleri bulunan devlet üniversiteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin üçüncü basamak resmi sağlık hizmeti sunucuları olarak tanımlandığı ifade edilmektedir. Tıbbi malzeme ödeme esasları, SUT eki listelerde yer alan ürünlerin geri ödemede esas alınacak fiyatlarının belirlenmesini sağlamaktadır.

Kamu idaresi, SUT kodu olmayan ürünlerin acil ihtiyaçlar doğrultusunda alındığını ve bu durumun teknik bir mesele olduğunu belirtmiştir. Bisturi ucu, eldiven ve maske gibi malzemelerin SGK tarafından karşılanan ürünler arasında yer aldığı, ancak SUT eki listelerinde tanımlı olmayanların hastane bütçesinden karşılandığı vurgulanmıştır. Bu bağlamda, hastanenin tıbbi malzeme alımlarında SUT kodu olan ürünlere öncelik verilmesi gerektiği önerilmektedir.

BULGU: Sağlık Uygulama Tebliği Kodu Olmayan Ürünlerin Satın Alınması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Hastanenin satın alımlarının incelenmesi neticesinde; SUT kodu olmayan toplam 8411 adet ürünün satın alındığı dolayısıyla bu ürünlerin tutarının tamamı SGK bütçesinden değil hastane bütçesinden karşılandığı görülmüştür. SUT kodu olmayıp satın alınan ürünlerin çoğunun piyasada ikame ürünlerinin olduğu Kurumun ilgili birimlerinden öğrenilmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Tebliğin amacı (bundan sonra SUT olarak ifade edilecektir); sağlık yardımları Sosyal Güvenlik Kurumunca (bundan sonra Kurum olarak ifade edilecektir) karşılanan ve kapsam maddesinde tanımlanan kişilerin, (Ek ibare:RG-18/2/2017-29983) (80) sağlıklı kalmalarını, hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını, iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri, yol, gündelik ve refakatçi giderlerinden yararlanma esas ve usulleri ile bu hizmetlere ilişkin Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen Kurumca ödenecek bedellerin bildirilmesidir.” Denilmektedir.

Aynı tebliğin “Kapsam” başlıklı 3’üncü maddesi, Tıp Fakülteleri Bulunan Devlet Üniversiteleri Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezlerini üçüncü basamak resmi sağlık hizmeti sunucuları olarak kategorize etmiştir.

Aynı tebliğin “Tıbbi malzeme ödeme esasları” başlıklı 3.2’nci maddesinde;

“(1) SUT eki listelerde yer alan tıbbi malzemelerin temin edilmesi halinde, bu listelerdeki birim fiyatlar, sağlık hizmeti sunucuları tarafından hangi fiyatlara temin edildiğine bakılmaksızın geri ödemede esas alınacak olan fiyatlardır. Bu fiyatlara Kurum bilgi işlem sistemi tarafından %12 işletme gideri ilave edilir. Kurum tarafından SUT eki listelerde yer almayan tıbbi malzemeler için sözleşme yapılarak bedeli karşılanan tıbbi malzemelerin geri ödemede esas alınacak fiyatları ise sözleşmede belirtilen fiyatlar olup; sözleşmede yer alan bu fiyatları aşmamak üzere Kuruma fatura edilir.

(2) SUT eki listelerde yer almayan tıbbi malzemelerin fatura edilmesi halinde bedelleri Kurumca karşılanmaz. Ancak, alım tarihi ve/veya 4734 sayılı Kanun kapsamında kesinleşen ihale karar tarihi 1/10/2014 tarihinden önce olmak kaydıyla, SUT eki EK-3/A listesi kapsamında değerlendirilecek ürünler için 1/7/2015 tarihine kadar bu şart aranmaz. Bu kapsamda değerlendirilmekle birlikte SUT eki EK-3/A listesinde tanımlanmayan tıbbi malzemeler alış fiyatı ile fatura edilir, alış fiyatının üzerine Kurum bilgi işlem sistemi tarafından %15 işletme gideri ile Hazine kesintisi, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu kesintisi ilave edilerek bedelleri Kurumca karşılanır.”

Denilmektedir.

Kamu İdaresince, ürünlerin SUT koduna sahip olmadığını ve dolayısıyla SGK tarafından karşılanmadığını, hastanenin hizmet sunumunun sürekliliğini sağlamak adına acil ve zorunlu ihtiyaçlar kapsamında bu alımların yapıldığını, söz konusu malzemeler için SUT kodu olup olmadığının tespitinin teknik bir konu olduğunu, piyasa koşulları ve tedarik süresi gibi etkenler dikkate alınarak bu malzemelerin satın alındığını belirtilmiştir.

Sonuç olarak, Bisturi ucu, eldiven, aspiratör ucu, disposable kep/maske vb. malzemeler, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) eki listelerde tanımlı olan SGK tarafından karşılanan ürünler kapsamındadır. Sağlık Uygulama Tebliği’nin eki listelerde yer alan ürünlerin, “serbest kodsuz malzeme” kapsamında Medula sistemine girilmesi halinde bedellerinin Kurumca karşılanmayacağı da açıkça belirtilmiştir.

Söz konusu alımlar, Sağlık Uygulama Tebliğinin eki listelerinde yer alan malzemeler olmadığından tamamı Kurum bütçesinden karşılanmıştır. Hastane tıbbı malzeme satın alımlarına ilişkin teknik şartnamelerinin ikame ürünleri de kapsayacak şekilde yapılması, Kurum bütçesinin daha etkin ve verimli kullanılması için SUT kodu olan ürünlerin alımına öncelik verilmesi hususunda gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.