|
ÖZET: Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde, ilaçların son kullanma tarihine ilişkin bir kontrol sisteminin eksikliği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, hastane eczanesinde son kullanma tarihi yaklaşan ilaçların izlenmesi için gerekli bir sistemin bulunmadığı ve bu durumun bazı ilaçların son kullanma tarihinin geçmesine yol açtığı ortaya konmuştur. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği, eczane hizmetlerinin düzenlenmesi ve ilaçların uygun şekilde yönetilmesi için gerekli kuralları belirlemektedir.
Denetimlerde, eczane hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi için gereken bilişim sisteminin kurulmadığı, bu nedenle ilaçların takibinin personelin inisiyatifine bırakıldığı ve manuel yöntemlerle gerçekleştirilmeye çalışıldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, bazı ilaçların son kullanma tarihinin geçmesi gibi sorunlarla karşılaşılmıştır. Kamu idaresinin bu durumu düzeltmek için gerekli adımları atmaya başladığı ifade edilmiştir. Meri mevzuatın gerekliliklerinin yerine getirilebilmesi ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından, miadına yaklaşan ilaçların takibi için etkili bir kontrol mekanizmasının oluşturulması önem arz etmektedir. Bu tür bir sistem, hem sağlık hizmetlerinin kalitesini artıracak hem de kamu zararını önleyecektir. |
BULGU: Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Bünyesinde Kullanılan İlaçların Miadına İlişkin Kontrol Sisteminin Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (Hastane) eczanesinde son kullanma tarihi yaklaşan ilaçların kontrolüne dair kontrol sisteminin bulunmadığı ve buna bağlı olarak bazı ilaçların son kullanma tarihinin geçmiş olduğu görülmüştür.
10.09.1982 tarih 8/5319 sayılı Bakanlar Kurulu tarihinde kabul edilen ve 13.01.1983 tarih ve 17927 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nin amacı 1’inci maddesinde ifade edildiği üzere, çeşitli hizmetlerin uygulama esaslarını, personelin görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemek ve modern çağın icaplarına ve memleket gerçeklerine uygun, süratli, kaliteli, ekonomik bir hastane işletmeciliği sağlamaktır.
Anılan Yönetmelik’in F- Eczane Hizmetleri başlıklı 17’nci maddesinde, kurum eczanelerinin yatan hastalarla, kanun, tüzük, yönetmelik ve emirler gereğince yatırılmadan ilaç verilmesine lüzum görülen hastalara ilaç ve sıhhi malzeme sağlanan yerler olduğu,
Eczane hizmetlerinin yataklı tedavi kurumunun yıllık ilaç ihtiyaçlarının ve bunların muhammen bedellerinin tespitini ve idareye bildirilmesi, ilaç ve tıbbi malzemenin evsafına uygun olarak kuruma kabulü, bunların uygun şekilde ve Ayniyat Yönetmeliği hükümlerine göre depo edilmesi, günlük ihtiyaçların karşılanması için özel dağıtım yerinde hazır bulundurulması, yıl içinde miktarı azalan ilaç ve tıbbi malzemenin zamanında alınması için ihtiyaçların idareye iletilmesi, hastalara verilecek ilaçların usulüne uygun olarak hazırlanıp ilgililere teslimi, uzmanlarla görüşerek aynı maksat için kullanılacak veya aynı tertipte olan ilaçların daha az kaleme indirilmesi, imkan ölçüsünde majistral ilaçlarla ekonomik ve standart tedavi uygulanmasına yardımcı olunması, az kullanılan eşdeğer ilaçların sarfını sağlamak için eczane mevcutlarını sık sık servislere duyurarak, bu ilaçların kullanılmalarının temini, miadının dolması yaklaşan ilaçların tüketimini, imkan olmadığı takdirde başka kurumlara devrini, sağlamak gibi hizmetleri kapsadığı ve bu hizmetlerin yürütülmesi için servis, ameliyathane, poliklinik ve laboratuvarlar için gerekli ilaçların eczaneden, sıhhi malzemelerin ise eczane deposundan alınacağı,
Hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kurum eczacılarınca eczane hizmetlerinden olan ilaç ve tıbbi malzemelerin evsafına uygun olarak kuruma kabul edileceği ve bunların uygun şekilde ve Ayniyat Yönetmeliği hükümlerine göre depo edileceği, yıl içinde miktarı azalan ilaç ve tıbbi malzemenin zamanında alınması için ihtiyaçların idareye iletilmesi gerektiği, az kullanılan eşdeğer ilaçların sarfını sağlamak için eczane mevcutlarını sık sık servislere duyurarak, bu ilaçların kullanılmalarının teminini sağlayacağı, miadının dolması yaklaşan ilaçların tüketiminin sağlanacağı, tüketilme imkanı olmadığı takdirde başka kurumlara devir edileceği anlaşılmaktadır.
Kurum eczanesinde yapılan denetimlerde, son kullanma tarihi yaklaşan ilaçların kontrolüne dair kontrol sisteminin bulunmadığı, miadının dolması yaklaşan ilaçların tüketiminin sağlanmasına ilişkin mevzuatla verilen görevin bilişim sistemi kurulmak suretiyle yerine getirilmediği, söz konusu takibin personelin inisiyatifine bırakıldığı ve manuel direktifler doğrultusunda gerçekleştirilmeye çalışıldığı bu sebeple bazı ilaçların son kullanma tarihinin geçirilerek kullanılma imkanının kalmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, meri mevzuat hükümlerinin yerine getirilebilmesi ve kamu kaynaklarının etkin ve verimli olarak kullanılarak kamu zararına sebebiyet vermemek amacıyla miadının dolması yaklaşan ilaçların takibine ilişkin etkin bir kontrol mekanizmasının kurulması gerekmektedir.