|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, KDV istisna belgelerinin verilmesi sürecinde bazı eksiklikler olduğunu ortaya koymuştur. İncelemeler sonucunda, vergi dairelerinin mükelleflerin şartlarını yeterince denetlemediği ve bu nedenle, gerekli koşulları taşımayan mükelleflere istisna belgeleri verildiği belirlenmiştir. KDV Kanunu’nun 13/a maddesi uyarınca, belirli taşıma faaliyetlerinde bulunan mükelleflerin, yalnızca belirli koşullar altında KDV istisnasından yararlanabileceği vurgulanmıştır.
İstisna belgesi almak isteyen mükelleflerin, vergi dairesine başvurarak gerekli belgeleri sunmaları gerektiği belirtilmiş, ayrıca bu istisnanın amacının ülkenin deniz ve hava ticaretini geliştirmek olduğu ifade edilmiştir. Ancak, yapılan denetimlerde, yoklama yapılmadan istisna belgesi verilen mükelleflerin bulunduğu ve bazı deniz araçlarının istisna kapsamına alınmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu durumu düzeltmek için gerekli talimatların ilgili birimlere iletildiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, KDV Kanunu’ndaki istisnaların şartlarını taşımayan mükelleflerin haksız yere yararlanmasının önlenmesi amacıyla daha etkin kontrol mekanizmalarının oluşturulması gerektiği ifade edilmektedir. |
BULGU: Şartları Sağlamadığı Halde KDV İstisna Belgesi Verilen Mükelleflerin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Katma Değer Vergisi Kanunu’nda düzenlenen istisnalara ilişkin olarak vergi daireleri tarafından mükelleflere verilen belgelerinin incelenmesi sonucunda, söz konusu belgenin verilmesine yönelik olarak kontrol işlemlerinin gereği gibi yerine getirilmediği, bu nedenle şartları sağlamadığı halde istisnadan yararlanan mükelleflerin olduğu tespit edilmiştir.
KDV Kanunu’nun 13/a maddesine istinaden KDVGUT’nin II/B-1.1 bölümünde;
-Faaliyetleri kısmen veya tamamen deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere, bu araçların tesliminin KDV’den istisna olduğu,
-Bu mükelleflerin bu amaç dışında kendi özel kullanımları için alımlarında istisna uygulanmayacağı,
-Araçları istisna kapsamında teslim almak isteyen mükelleflerin vergi dairesine başvurmak suretiyle Tebliğin ekinde (EK:6A) yer alan istisna belgesini almaları ve bu belgenin bir örneğini satıcılara vermeleri gerektiği,
– İstisna belgesi için başvuran mükelleflerden, durumu, iştigal konusu, aracın mahiyeti göz önüne alınarak yapılan değerlendirme sonucunda şartları taşıyanlara bağlı olduğu vergi dairesi tarafından istisna belgesi verileceği,
Belirtilmiştir.
Anılan bölümde ayrıca;
-Söz konusu istisnanın uygulama amacının ülkenin deniz ve hava ticaret filosunun geliştirilmesi, teşviki ve dış rekabetin tahammül edebilecek duruma getirilmesi olduğu,
-Bu amaca yönelik olarak istisna kapsamındaki araç ve tesislerin ise tanker gemileri, kuru dökme yük gemileri, konteyner gemileri, Ro-Ro gemileri, kruvaziyer tipi yolcu gemileri, feribot, deniz otobüsü, balıkçı gemileri gibi araçlar ile bunların ana motorları olduğu,
-Yük taşıma amaçlı olmayan, gezi, eğlence, spor ve amatör balıkçılık gibi faaliyetlerde kullanılan, ilgili mevzuata göre özel tekne ve özel yat kapsamında ve gövde boyu 24 metreye kadar olan deniz araçları istisnadan yararlanacak deniz taşıma araçları kapsamına girmediği, Bu araçların gövde boyunun 24 metreyi aşması halinde bunların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi faaliyetinde bulunanlar tarafından temininde istisnadan yararlanılması mümkün olup, özel kullanıma yönelik olarak temininde ise istisnadan yararlanılamayacağı,
-Deniz motosikletleri, paraşüt çekme tekneleri, sürat motorları, yelkenli tekneler, şişme bot gibi araçların ise istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığı,
İfade edilmiştir.
Örneklem olarak seçilen vergi daireleri tarafından ilgili düzenleme kapsamında verilen istisna belgelerine yönelik olarak yapılan incelemelerde; vergi dairesi tarafından yoklama yapılmayan mükelleflerin de bulunduğu, böylelikle yoklama konusunda uygulama birliği olmadığı, istisna kapsamında olmayan ticari yat, paraşüt çekme teknesi, özel yat ve boyu 24 metrenin altında olan turistik gezi ve eğlence amaçlı kapsamında bulunan deniz araçlarına istisna belgesi verildiği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin uygulama birliğinin sağlanmasına yönelik olarak ilgili birimlere gerekli talimatın verildiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, KDV Kanunu’nda yer alan istisnaların şartlarını taşımayan mükelleflerin bu istisnalardan haksız yere yararlanmasıyla oluşabilecek vergi kaybının önlenmesine yönelik kontrol süreçlerinin oluşturulması ve uygulanması gerektiği değerlendirilmektedir.