Şartlı Bağış Niteliğinde Olan Avrupa Birliği Proje Hibe Sözleşmeleri İçin İl Genel Meclisi Kararı Alınmaması ve Sözleşme Kapsamında İdarece Avans Olarak Ödenen Tutarların Dış Mali Borçlar Hesabında Muhasebeleştirilmesi (Sayıştay)

BULGU: Şartlı Bağış Niteliğinde Olan Avrupa Birliği Proje Hibe Sözleşmeleri İçin İl Genel Meclisi Kararı Alınmaması ve Sözleşme Kapsamında İdarece Avans Olarak Ödenen Tutarların Dış Mali Borçlar Hesabında Muhasebeleştirilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Kamu İdaresi tarafından şartlı bağış niteliğinde olan Avrupa Birliği (AB) proje hibeleri için İl Genel Meclisinde karar alınmamıştır. Ayrıca, hibe sözleşmeleri kapsamında proje hesaplarına İdare tarafından avans olarak aktarılan tutarlar 410-Dış mali borçlar hesabına kaydedilmiştir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanun’un 10’uncu maddesinin (g) fıkrasında şartlı bağışları kabul etmek il genel meclisinin görev ve yetkileri arasında düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre il özel idaresi tarafından kabul edilecek bir şartlı bağış için il genel meclisinin kararı gerekmektedir.
AB proje hibeleri, belirli bir proje veya faaliyet için verilen, kullanım usul ve esasları belirli şartlara bağlanmış şartlı nitelikte bir bağıştır. Bu sebeple hibe sözleşmeleri imzalanmadan önce İl Genel Meclisinin şartlı bağışın kabulüne ilişkin bir karar alması gerekmektedir. Ancak, İl Özel İdaresi tarafından imzalanan farklı AB proje hibe sözleşmeleri öncesinde veya sonrasında böyle bir karar alınmamıştır.
Yapılan sözleşmeler gereği İl Özel İdaresi proje hesabına kaynak aktarmakta, harcamaları gerçekleştirmektedir. Daha sonra ilgili AB Hibe Proje koordinatörü veya yetkililerince harcama evraklarının kontrolü yapılarak hibe tutarları İl Özel İdaresi hesaplarına aktarılmaktadır. Yani, İl Özel İdaresi hibe projesi hesabına avans vermiş olmaktadır.
Bu kapsamda proje hesabına aktarılan avans tutarlarının muhasebeleştirilmesi işlemlerinde, dış borç alımlarında kullanılan 410-Dış Mali Borçlar Hesabına alacak kaydedilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 314’üncü maddesinde 410 Dış Mali Borçlar Hesabı’nın, kanunların verdiği yetkiye dayanılarak Devlet adına Hazine Müsteşarlığı tarafından kurumun herhangi bir dış finansman kaynağından, belirli bir geri ödeme planına göre geri ödenmek üzere sağlanan dış borç anaparaları ile anaparaya eklenen kur farklarının izlenmesi için kullanılacağı düzenlenmiştir.
İl Özel İdaresinin kendi kaynaklarından hibe projesi için aktardığı ve hibe sözleşmesi şartlarına uygun harcandığı sürece geri ödeme durumunun söz konusu olmadığı bir tutarın 410 Dış Mali Borçlar Hesabına alacak kaydedilmesi Yönetmelik’e aykırıdır. Bu uygulama sonucunda bilançoda, 410-Dış Mali Borçlar Hesabı 4.420.508,27 TL tutarında hatalı olarak sunulmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında AB Proje hesabına aktarılan avans tutarların muhasebeleştirilmesinde hatalı uygulamaya son verildiği belirtilmiş olup, projeler için İl Genel Meclisinde karar alınmasına ilişkin bir açıklama yapılmamıştır.
Sonuç olarak, 2021 yılı mali tablolarında 410-Dış Mali Borçlar Hesabı hatalı olarak sunulmakta olup yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri çerçevesinde hareket edilerek düzeltilmelidir. Ayrıca, şartlı bağış niteliğinde olan proje hibeleri için İl Genel Meclisi kararı alınması gerekmektedir.