ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyeye ait akaryakıt depolarında muhafaza edilen motorin için yapılan ödemelerin doğrudan gider kaydedildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür malzemelerin izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, belediyenin akaryakıt alımlarında, 37.422.618,98 TL tutarındaki harcamanın büyük bir kısmı, gerekli taşınır işlem fişleri (TİF) veya varlık işlem fişleri (VİF) düzenlenmeden kaydedilmiştir.

Taşınır Mal Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler, 10 Ekim 2024 tarihinden itibaren Varlık İşlem Fişi düzenlenmesini zorunlu hale getirmiştir. Ancak, denetim sırasında tespit edilen uygulama, akaryakıt stok takibini zorlaştırmakta ve 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’nın mali tablolarda daha düşük görünmesine yol açmaktadır.

Sonuç olarak, belediyenin akaryakıt alımlarında, mevzuata uygun bir şekilde Varlık İşlem Fişi düzenlenmesi ve alımların 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı üzerinden takip edilmesi gerekmektedir. Bu adımlar, muhasebe kayıtlarının doğruluğunu artıracak ve sağlıklı bir stok takibi sağlayacaktır.

BULGU: Satın Alınan Akaryakıtın Bir Kısmının Depolanmasına Rağmen Stoklar Hesabında İzlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere temin edilen ve belediyeye ait akaryakıt deposunda muhafaza edilen motorin için ödenen tutarların doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 115’inci maddesinde bu hesabın kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Bununla birlikte, Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ilgili mevzuatı çerçevesinde kabul edilerek teslim alınan taşınırların girişleri ile taşınırların çıkış ve ambarlar arasında devir işlemlerinde, dayanıklı taşınırların niteliklerini değiştiren esaslı onarım ve ilaveler sonucu değer artışlarında, kayıtlara esas olmak üzere taşınır işlem fişi (TİF) düzenleneceği ifade edilmiştir. Ancak, söz konusu Yönetmelik’te 10.10.2024 tarihli ve 32688 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişikliklerle, bu tarihten itibaren geçerli olmak üzere aynı işlemler için Varlık İşlem Fişi (VİF) düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla 2024 yılı içerisinde, belirtilen tarihe kadar TİF, bu tarihten sonra ise VİF düzenlenmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır.

Belediyenin 2024 yılına ilişkin akaryakıt alımları incelendiğinde, toplam 37.422.618,98 TL tutarındaki akaryakıt bedelinin 36.441.501,63 TL’sinin, işlemin gerçekleştiği tarihe göre düzenlenmesi gereken TİF veya VİF olmaksızın ve 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı kullanılmadan doğrudan gider yazıldığı görülmüştür.

Bu uygulama, belediyenin akaryakıt stok takibini zorlaştırmakta ve 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının mali tablolarda olması gerekenden daha düşük tutarlarda yer almasına neden olmaktadır.

Sonuç olarak, Belediyenin akaryakıt alımlarında, ilgili Yönetmelik değişiklikleri de dikkate alınarak Varlık İşlem Fişi düzenlenmesi ve alımların 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı kullanılarak takip edilmesi suretiyle muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun hale getirilmesi ve sağlıklı bir stok takibinin sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.