BULGU: Satın Alınan Bazı Mal ve Malzemelerin İlgili Aktif Hesaplar Yerine Giderler Hesabı’na Kaydedilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

15 hesap grubu içinde yer alan stoklar ile 25 hesap grubu içinde yer alan Maddi Duran Varlıklar hesaplarını ilgilendiren bazı işlemlerin bu hesaplara kaydedilmeksizin doğrudan 630 Giderler Hesabı’na kaydedildiği görülmüştür.
15 Stoklar ve 25 Maddi Duran Varlıklar hesap gruplarıyla ilgili olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 113, 114 ve 186, 187’nci maddelerine ve 18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesine göre, daha sonra tüketilmek, kullanılmak ya da satılmak üzere satın alınan malzemeler ile satın alma, yapma veya yaptırma yollarıyla edinilen taşınır ve taşınmazlarla bunların değerini ve/veya kullanım ömrünü artıran mal/malzemeler ve yapılan her türlü gider, ilgisine göre 15 Stoklar ya da 25 Maddi Duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplara kaydedilerek aktifleştirilmeli ve gerekli olanlar için taşınır işlem fişleri düzenlenmelidir.
Yapılan incelemelerde, alınan mal bedellerinin ilgili oldukları aktif hesaplara kaydedilmediği ve 630 Giderler Hesabı’na kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Hatalı olduğu düşünülen işlemlerden bazılarına aşağıdaki tabloda örnek olarak yer verilmiştir.

Belge Tarihi Belge No Fatura Tarihi KDV Dahil Tutar (TL) Konu Kaydedilen Hesap Kaydedilecek Hesap
20.04.2021 4.03.1902 Muhtelif 31.755,00 Çimento Alımları 630 150
9.08.2021 9.04.1904 29.07.2021 35.400,00 Çöp Kovası Alımı 630 255
13.09.2021 28.12.1904 26.08.2021 14.337,00 Kırtasiye Malzemesi
Alımı
630 150
21.10.2021 21.02.1906 20.10.2021 47.630,70 Yakacak Kömür
Alımı
630 150
5.11.2021 3.05.1906 31.10.2021 47.200,00 Kilit Parke Taşı 630 150

İşlemlerden Örnekler
Tablo 12: Hatalı Olarak 630 Giderler Hesabına

Yukarıda bazı örnekleri gösterildiği üzere, Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesaplarını ilgilendiren işlemlerin bu hesaplara kaydedilmeksizin doğrudan 630 Giderler Hesabı’na kaydedilmesi nedeniyle kurumun maddi duran varlıklarının kayıtlı değerleri olması gerekenden az, 630 Giderler Hesabı ise aynı ölçüde fazla görünmektedir.
Kamu idaresi tarafından hatanın 2022 yılında düzeltildiği belirtilmiş olsa da yapılan işlem 2021 yılı mali tablolarını etkilemeyeceğinden bulgu konusu hata devam etmektedir.
Sonuç olarak, mali tablolarda; 150, 255 ve 630 numaralı hesaplarda hatalı kayıtlar yer almakta olup taşınır mal alımlarında TİF düzenlenmesi ve taşınırların ilgili aktif hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir.


ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı mal ve malzemelerin ilgili aktif hesaplar yerine doğrudan 630 Giderler Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Taşınır Mal Yönetmeliği’ne aykırı olarak, stoklar ve maddi duran varlıklar hesaplarına kaydedilmesi gereken işlemler, hatalı bir şekilde giderleştirilmiştir. Bu durum, kurumun maddi duran varlıklarının değerinin düşük, giderler hesabının ise yüksek görünmesine yol açmıştır. Hatanın 2022 yılında düzeltildiği belirtilse de, 2021 yılı mali tablolarını etkilemeye devam etmektedir.