|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, bazı mal ve malzemelerin ilgili aktif hesaplar yerine doğrudan 630 Giderler Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir. Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 15 hesap grubu içinde yer alan stoklar ve 25 hesap grubu içinde bulunan maddi duran varlıklarla ilgili işlemlerin, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Taşınır Mal Yönetmeliği’ne aykırı olarak kaydedildiği belirlenmiştir. Bu durum, alınan malzemelerin kaydedilmesi gereken hesaplara aktarılmadan giderleştirilmesi sonucunu doğurmuştur.
Yapılan incelemelerde, alınan mal bedellerinin ilgili aktif hesaplara kaydedilmediği ve doğrudan 630 Giderler Hesabı’na yazıldığı görülmüştür. Örnekler arasında, millet konakları için avize alımı, boya alımı ve yazıcı toneri alımı gibi işlemler bulunmaktadır. Bu hatalı kayıtlar, kurumun maddi duran varlıklarının değerinin olduğundan düşük görünmesine ve 630 Giderler Hesabı’nın gereğinden fazla artmasına yol açmaktadır. Kamu İdaresi, bu durumun taşınır girişlerinin gözden kaçırılmasından kaynaklandığını ve gelecekte taşınır işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirileceğini belirtmiştir. Mal ve malzemelerin uygun hesaplara kaydedilmemesi, mali tablolar arasında dengesizlik yaratmakta ve bilanço ile fiili durum arasında uyumsuzluk oluşmasına neden olmaktadır. Bu tür sorunların önüne geçmek için, kayıtların doğru bir şekilde yapılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Satın Alınan Bazı Mal ve Malzemelerin İlgili Aktif Hesaplar Yerine Giderler Hesabı’na Kaydedilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
15 hesap grubu içinde yer alan stoklar ile 25 hesap grubu içinde yer alan Maddi Duran Varlıklar hesaplarını ilgilendiren bazı işlemlerin bu hesaplara kaydedilmeksizin doğrudan 630 Giderler Hesabı’na kaydedildiği görülmüştür.
15 Stoklar ve 25 Maddi Duran Varlıklar hesap gruplarıyla ilgili olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 113, 114 ve 186, 187’nci maddelerine ve 18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesine göre, daha sonra tüketilmek, kullanılmak ya da satılmak üzere satın alınan malzemeler ile satın alma, yapma veya yaptırma yollarıyla edinilen taşınır ve taşınmazlarla bunların değerini ve/veya kullanım ömrünü artıran mal/malzemeler ve yapılan her türlü gider, ilgisine göre 15 Stoklar ya da 25 Maddi Duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplara kaydedilerek aktifleştirilmeli ve gerekli olanlar için taşınır işlem fişleri düzenlenmelidir.
Yapılan incelemelerde, alınan mal bedellerinin ilgili oldukları aktif hesaplara kaydedilmediği ve 630 Giderler Hesabı’na kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Hatalı olduğu düşünülen işlemlerden bazılarına aşağıdaki tabloda örnek olarak yer verilmiştir.
Tablo 8: Hatalı Olarak 630 Giderler Hesabına Kaydedilen İşlemlerden Örnekler ,
| Belge Konusu | Belge Tarih |
Belge No | Fatura Tutarı TL (Kdv Dahil) | Kaydedildiği Hesap | Kaydedilmesi Gereken Hesap |
| Millet konakları için avize alımı | 29.03.2022 | 1472 | 256.060,00 | 630 | 150 – 252 – 258 |
| Birimlerde kullanılmak üzere boya alımı | 27.04.2022 | 1564 | 214.876,82 | 630 | 150 |
| Birimlerde kullanılmak üzere yazıcı toneri alımı | 23.05.2022 | 1888 | 254.001,50 | 630 | 150 |
| Elektrik malzemeleri alımı | 27.05.2022 | 1941 | 203.367,34 | 630 | 150 |
| Sıfır atık kompost binası yapım işi | 10.06.2022 | 2249 | 212.012,65 | 630 | 252 – 258 |
Yukarıda bazı örnekleri gösterildiği üzere, Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesaplarını ilgilendiren işlemlerin bu hesaplara kaydedilmeksizin doğrudan 630 Giderler Hesabı’na kaydedilmesi nedeniyle kurumun maddi duran varlıklarının kayıtlı değerleri olması gerekenden az, 630 Giderler Hesabı ise aynı ölçüde fazla görünmektedir.
Kamu İdaresi cevabında söz konusu durumun taşınır girişlerinin gözden kaçırılmasından kaynaklandığı ve sonraki süreçte taşınır işlemlerinin mevzuata uygun yapılacağı ifade edilmiştir. Satın alınan mal ve malzemelerin niteliklerine uygun olmayan hesaplara kaydedilmesi, mali tabloların aktif-pasif dengesini etkileyebilmekte ve sonuçta bilanço ile fiili durum arasında uyumsuzluk oluşmasına neden olabilmektedir. Bu tür uyumsuzlukların önüne geçilmesi için yukarıda belirtilen hususlara dikkat edilerek kayıt yapılması gerekmektedir.