ÖZET: Satın alınan bazı taşınırların doğrudan gider kaydedilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında incelenmiştir. Yapılan denetimlerde, gıda malzemeleri, bordür ve bitüm gibi alımların taşınır kaydı yapılmadan gider olarak gösterildiği ve bu işlemler için varlık işlem fişi düzenlenmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 116. maddesi, bu tür malzemelerin maliyet bedelleri ile kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır.

Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 12. ve 13. maddeleri de kamu idarelerinin tüm taşınırları kayıt altına almasını ve bu işlemlerin varlık işlem fişine dayanarak gerçekleştirilmesini öngörmektedir. Kamu İdaresi, yapılan hataların ardından malzemelerin taşınır kayıtlarının düzeltildiğini belirtmiştir. Ancak, gıda malzemeleri, bordür ve bitüm gibi alımların başlangıçta doğrudan gider kaydedilmesi uygun değildir.

Sonuç olarak, bu tür alımların doğru bir şekilde kaydedilmesi için taşınır işlem fişlerinin düzenlenmesi ve 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedilmesi gerekmektedir. Bu uygulama, mali kayıtların doğruluğunu ve şeffaflığını artıracaktır.

BULGU: Satın Alınan Bazı Taşınırların Doğrudan Gider Kaydedilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Satın alınan gıda malzemeleri, bordür ve bitüm gibi malzemelerin taşınır kaydı yapılmadan doğrudan gider kaydedildiği ve bu alımlarda varlık işlem fişi düzenlenmediği görülmüştür.

27.05.2016 tarih ve 29724 Mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmelik’inin 116’ncı maddesinde “150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı” düzenlenmiş olup; satın alınan veya üretilen ilk madde ve malzemeler bir taraftan maliyet bedelleri ile bu hesaba borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği, tüketilmek amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemeler bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği, belirtilmektedir.

10/10/2024 tarih ve 32688 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 12’nci maddesinde de kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının gerektiği belirtilerek 13’üncü maddesinde taşınırların kurumun stoklarına giriş ve çıkış işlemlerinin varlık işlem fişine dayanılarak yapılacağı düzenlenmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, satın alınan gıda malzemeleri, bordür ve bitüm gibi malzemelerin doğrudan gider kaydedildiği ancak daha sonra malzemelerin taşınır kayıtları yapılarak 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilerek düzeltildiği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak gıda malzemeleri, bordür ve bitüm gibi alımların doğrudan gider kaydedilmemesi, taşınır işlem fişi düzenlenerek 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı kaydedilmesi gerekmektedir.