ÖZET: Satın alınan bazı taşınırların doğrudan gider kaydedilmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. İncelemeler, belirli ilk madde ve malzemelerin taşınır kaydı yapılmadan gider kaydedildiğini ve bu işlemler sırasında varlık işlem fişinin düzenlenmediğini göstermektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 116. maddesi, bu tür alımların nasıl kaydedileceğine dair net düzenlemeler içermekte; taşınırların muhasebe kayıtlarının doğru bir şekilde tutulması gerektiğini vurgulamaktadır.

Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 12. ve 13. maddeleri de, kamu idarelerinin tüm taşınır işlemlerini kayıt altına alması gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, bazı alımların bu kurallara aykırı olarak varlık işlem fişi olmadan ve 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı kullanılmadan doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu durumun düzeltilmesi için gerekli muhasebe işlemlerinin yapılacağına dair bir taahhütte bulunmuştur.

Sonuç olarak, belirli ilk madde ve malzeme alımlarında mevzuata uygun hareket edilmediği anlaşılmaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir.

BULGU: Satın Alınan Bazı Taşınırların Doğrudan Gider Kaydedilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Satın alınan bazı ilk madde ve malzemelerin taşınır kaydı yapılmadan doğrudan gider kaydedildiği ve bu alımlarda varlık işlem fişi düzenlenmediği görülmüştür.

27.05.2016 tarih ve 29724 Mükerrer sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmelik’inin 116’ncı maddesinde “150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı” düzenlenmiş olup; satın alınan veya üretilen ilk madde ve malzemeler bir taraftan maliyet bedelleri ile bu hesaba borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği, tüketilmek amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemeler bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği, belirtilmektedir.

12/7/2001 tarih ve 24460 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 12’nci maddesinde de kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının gerektiği belirtilerek 13’üncü maddesinde taşınırların kurum stoklarına giriş ve çıkış işlemlerinin varlık işlem fişine dayanılarak yapılacağı düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, bazı ilk madde ve malzeme alımlarının varlık işlem fişi düzenlenmeden ve 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı kullanılmaksızın doğrudan gider kaydı yapıldığı görülmüştür.

Kamu İdaresi cevabında, Taşınır Mal Yönetmeliğinin ilgili maddelerine göre muhasebe kayıt işlemlerinin yapılmasının sağlanacağı ve azami hassasiyet gösterileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak bazı ilk madde ve malzeme alımlarında varlık işlem fişi düzenlenmemesi ve 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı kullanılmadan doğrudan gider kaydı yapılması belirtilen mevzuat hükümlerine uygun düşmemektedir.